Blog: Een slimme meid (v/m/x) is op de toekomst voorbereid …
1 september 2026
Kent u deze slogan nog van een voorlichtingscampagne van de overheid tussen 1989 en 1992? Het was de bedoeling dat wij, meisjes en jonge vrouwen, ons zouden realiseren dat wij in de toekomst niet meer zouden kunnen rekenen op de financiële situatie van het kostwinnersmodel en dat wij, in het kader van emancipatie en arbeidsparticipatie, ons eigen geld gingen verdienen en in ons eigen pensioen zouden voorzien. (bron: Wikipedia)
En nu gaan wij, de jonge vrouwen van toen – en mannen natuurlijk – zo langzamerhand met pensioen. De start van een nieuwe levensfase. Een fase waarin de meesten nog gezond en vitaal zijn en die hopelijk heel lang gaat duren. De toekomst ligt voor ons open. Zijn we daar op voorbereid?
Wat als er een moment komt dat niet alles meer kan? Hoe houd je regie over je leven wanneer (zorg)afhankelijkheid toeneemt? Tijdig nadenken én praten over wat voor jou en mij, en onze naasten (toekomstige mantelzorgers!) dan echt belangrijk is, leidt tot passende zorg en ondersteuning in de laatste levensfase en kwaliteit van leven tot het einde.
In de laatste levensfase spelen meer dan alleen medische vragen en uitdagingen.
Het is voor veel mensen niet vanzelfsprekend om te praten over afhankelijk worden en uiteindelijk dood gaan, als je fysiek en mentaal nog fit bent. Wie het er wel over heeft ziet hoe waardevol het is om er samen bij stil te staan. Een gesprek met elkaar verbindt, verrijkt, geeft rust en helpt bij rouw.
Om het zelf te ervaren en er wat mee te oefenen deed ik laatst mee aan een dialooggesprek, georganiseerd door Utrecht in Dialoog. ‘Hoever ga je?’, was de vraag die in dit gesprek centraal stond. Wat versta je onder ‘kwaliteit van leven’ als jouw gezondheid of die van je naasten onder druk komt te staan?
In de medische wereld lijkt alles mogelijk en veel zorg is vooral gericht op zo lang mogelijk leven. Maar er is meer dan medische zorg. Minstens zo belangrijk is het onderhouden van sociale relaties, een zinvolle daginvulling en antwoord op vragen als ‘Hoe wil ik wonen?; Wie neemt besluiten als ik dat zelf niet meer kan?; Wie beheert mijn financiën en de (digitale) nalatenschap?’ Allemaal zaken die de moeite waard zijn om over na te denken, met naasten te bespreken en vast te leggen.
Het waren mooie gesprekken daar in Utrecht, met acht mensen die ik nooit eerder had ontmoet. Ik realiseerde me dat het heel inspirerend was om zo in alle openheid van verschillende mensen hun ervaringen en visie te horen. Het stemt tot nadenken. Nadenken en praten over de toekomst, over mijn wensen en behoeften als ik het allemaal niet meer zelf kan. Dat moet ergens beginnen en doe je niet even in een middag. Uitstelgedrag, niets menselijks is mij vreemd. ’Dat komt later wel.’ Maar weet u: Later? Later is allang begonnen!
Daarom pleit ik voor een nieuwe slogan:
‘Slimme mensen denken en praten over hun (toekomst) wensen!’
Sandrina Sangers,
beleidsadviseur Zorg en welzijn, Agora
Meer weten en zelf aan de slag:
- Wensenboekje van het Netwerk Palliatieve Zorg Twente.
- Tips en meer informatie over praten over de laatste levensfase.
Dit artikel werd geschreven voor het tijdschrift Seniorenwijzer – augustus 2026
Delen: