Levensvragen
Zingevingsvragen worden ook wel levensvragen genoemd; vragen over de zin van het leven en alle emotionele en spirituele uitdagingen die daaruit voortkomen. Zulke vragen kunnen een religieuze betekenis hebben, maar dat hoeft niet. Zingeving kan gaan over dagelijkse levensvragen, zoals waar kom ik mijn bed voor uit? De vragen kunnen ook meer existentieel zijn en over de fundamenten in het leven gaan: Wat is mijn doel en welke betekenis kan ik aan het leven geven? Waarom overkomt mij dit? Wat is het goede om te doen in deze situatie? Ben ik anderen alleen maar tot last, Waar put ik kracht uit? of Hoe kan ik (nog) van betekenis zijn?
Palliatieve zorg
Aandacht voor zingeving is cruciaal om goede palliatieve zorg te leveren. Dat geldt voor iedere professional, of je nu helpende, maatschappelijk werker, arts of geestelijk verzorger bent. Juist in de palliatieve fase, als verlies en rouw een grotere rol gaan spelen, komen existentiële vragen vaak naar boven. Het is belangrijk om als zorg- en hulpverlener dit soort vragen te kunnen herkennen, erop in te spelen en eventueel door te verwijzen naar deskundigen zoals geestelijk verzorgers. Zorg- en hulpverleners ervaren vaak handelingsverlegenheid om over deze onderwerpen te spreken.
Richtlijn
In de richtlijn Zingeving en spiritualiteit in de palliatieve fase worden de begrippen zingeving en spiritualiteit als synoniemen gebruikt. In Nederland wordt meer en meer de term zingeving gehanteerd.
Zingevingsvragen zijn niet altijd zichtbaar of direct herkenbaar. Ze uiten zich soms in fysieke en psychosociale klachten. Andersom kunnen lichamelijke en psychosociale klachten leiden tot zingevingsvragen zoals Waarom overkomt mij dit?, Wie ben ik?, Waar kom ik vandaan en Waar ga ik naartoe?
Deskundigheidsbevordering
Agora draagt bij aan deskundigheidsbevordering van een brede groep professionals en vrijwilligers in de zorg en het sociaal domein, zoals zorgprofessionals, maatschappelijk werkers, artsen en ook geestelijk verzorgers. Hier staat het herkennen van zingevingsvragen in de palliatieve fase centraal en hoe hier op een goede manier mee om te gaan. Agora gebruikt hiervoor o.a. infographics, video’s, webinars, symposia en onderzoek.
Wat doet Agora?
- We bieden webinars en masterclasses over zingeving via ons kanaal Sociale Benadering Palliatieve Zorg op 1SociaalDomein.
- We houden jaarlijks een symposium over zingeving, in samenwerking met de klankbordgroep Ethiek en Spiritualiteit. In 2025 vond het symposium Zingeving? Hoe dan?! plaats.
- We dragen bij aan de richtlijn Zingeving en spiritualiteit in de palliatieve fase.
- We begeleiden studenten geneeskunde van de Erasmus Universiteit Rotterdam bij Community projecten, waarbij zij een vraag onderzoeken op het gebied van palliatieve zorg en zingeving.
- We delen kennis over Het goede gesprek tijdens de levenseindereis, binnen het LeerDoeDeeltraject, met Waardigheid en Trots.
- We bieden de Leerinterventie Professioneel begeleiden bij levens(einde)vragen, een on- en offline lesmethode voor geestelijk verzorgers om professionals te scholen in het gesprek over zingeving en levens(einde)vragen.
Geestelijke Verzorging Thuis
Sinds 1 januari 2019 maakt een subsidie de inzet van geestelijk verzorgers mogelijk voor thuiswonenden. Voor mensen van 50 jaar en ouder, volwassen en kinderen in de palliatieve fase en hun naasten worden een aantal gesprekken vergoed. Geestelijk verzorgers geven ook scholing en trainingen over zingeving en spiritualiteit om de bekwaamheid van professionals en vrijwilligers te vergroten. Zij nemen daarnaast deel aan multidisciplinair en/of Palliatief Thuiszorgoverleg en kunnen ethische gesprekken begeleiden.
De 15 regionale Centra voor Levensvragen coördineren vraag en aanbod. Op de overzichtskaart van de website geestelijkeverzorging.nl vind je alle centra in Nederland.
Wil je advies inwinnen, of doorverwijzen? Bel dan met het landelijk nummer voor Zingeving en Levensvragen: 085 – 00 43 063 of ga naar geestelijkeverzorging.nl.