Spring naar content

Rapport: Samenwerking zorg en sociaal domein bij ondersteuning in laatste levensfase

12 februari 2026

In Nederland ontstaan steeds meer initiatieven waarin professionals en vrijwilligers uit zorg en sociaal domein samenwerken bij het bieden van ondersteuning aan mensen met een levensbedreigende aandoening en hun naasten. Dit blijkt uit een landelijke inventarisatie uitgevoerd door het Nivel in samenwerking met Agora, Amsterdam UMC en PALZON.

Meer dan alleen lichamelijke zorg
Mensen met een levensbedreigende aandoening hebben naast lichamelijke zorg ook behoefte aan ondersteuning op sociaal, psychisch en spiritueel vlak. Deze visie staat centraal in de Sociale Benadering palliatieve zorg, een beweging die zich inzet om bij ziekte en kwetsbaarheid vooral te kijken naar de leefwereld van de persoon en naar wat wél mogelijk is. Om deze benadering in de praktijk te brengen is samenwerking nodig tussen professionals en vrijwilligers uit zowel de zorg als het sociaal domein.

Sociale Benadering palliatieve zorg krijgt vorm
Op verschillende plekken in Nederland krijgt deze benadering al concreet vorm. In een landelijke inventarisatie zijn 19 initiatieven geïdentificeerd, waarin zorg en sociaal domein elkaar vinden en versterken bij het bieden van palliatieve zorg en ondersteuning. De initiatieven variëren van structurele domeinoverstijgende samenwerkingsverbanden tot lokale projecten gericht op zingeving, sociale verbinding en praktische ondersteuning door professionals en vrijwilligers. Veel initiatieven zijn echter nog afhankelijk van tijdelijke (project)financiering, bevlogen individuen of losse netwerken. Ook zijn ze nog nauwelijks geëvalueerd.

Citaat Mariska Oosterveld:

“De uitdaging voor de komende jaren ligt in het leren kennen en duurzaam borgen en opschalen van de werkzame elementen van deze initiatieven. De resultaten van deze landelijke inventarisatie vormen een basis voor vervolgonderzoek naar succesfactoren en impact van de gevonden initiatieven.”

Meer weten? 
Bekijk alle resultaten van het Nivel-onderzoek in de gehele publicatie.
Lees meer over de achtergronden van het onderzoek in het artikel dat eerder verscheen op onze website.

Over het onderzoek 
De landelijke inventarisatie vond plaats in het kader van project SocialPal. Het project is een samenwerking tussen Nivel, Agora, Amsterdam UMC en PALZON en wordt gesubsidieerd door ZonMw. Vooraf zijn criteria opgesteld met betrekking tot doelgroep, ondersteuning op meerdere dimensies en de verbinding tussen zorg en sociaal domein. Van de initiatieven is informatie verzameld via gestructureerde interviews met coördinatoren en aanvullende documentatie.

Delen:

Blijf op de hoogte

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Actuele nieuwsberichten

Hoe voer je het goede gesprek over wat écht belangrijk is voor een cliënt in de laatste levensfase? Hoe ga je om met zingevingsvragen, rouw, ethische dilemma’s of situaties waarin je niet direct weet wat de beste aanpak is? Daarom start Agora het lerend netwerk Palliatieve zorg en zingeving, en we nodigen je van harte uit om hierbij aan te sluiten.
De nieuwe fusie-organisatie van Agora en PZNL gaat heten ‘PZMO – Leven tot het Laatst’. PZMO staat voor Palliatieve Zorg en Maatschappelijke Ondersteuning. De nieuwe naam weerspiegelt de beweging die we willen versterken: goede palliatieve zorg en ondersteuning niet alleen in de zorg, maar ook in het sociaal domein, gemeenschappen en de samenleving.
Onder de titel ‘Zingeving: zachte krachten maken het verschil’, schreef beleidsadviseur Guido Schürmann van Agora een position paper over het belang van aandacht voor zingeving bij palliatieve zorg. Want zingevingsvragen hebben grote invloed op het welzijn van patiënten en hun naasten.