Spring naar content
Terug

Kennissynthese wijst uit:

Sociaal domein essentieel voor palliatieve zorg thuis

17 februari 2026

Veel mensen willen tot het einde van hun leven thuis blijven wonen. Om dit mogelijk te maken, is samenwerking tussen zorgprofessionals, burgers, vrijwilligers en professionals uit het sociaal domein belangrijk.
Een kennissynthese van het Nivel, Stichting PALZON en Agora laat zien dat Nederlands onderzoek naar deze samenwerking nog beperkt is, maar dat internationale studies potentie tonen. Het meeste onderzoek richt zich tot nu toe op zorgzame buurtgemeenschappen.

Beperkte kennisbasis en weinig inzicht in samenwerking
De kennissynthese startte met een internationale overzichtsstudie. Daaruit blijkt dat initiatieven vanuit het sociaal domein en Compassionate Communities, oftewel zorgzame buurtgemeenschappen, bijdragen aan palliatieve zorg voor thuiswonende mensen. Deze initiatieven bieden bijvoorbeeld praktische en emotionele steun door welzijnsprofessionals en vrijwilligers, met aanwijzingen van positieve uitkomsten zoals minder eenzaamheid en stress bij mensen in de laatste levensfase en hun naasten.
Tegelijkertijd ontbreekt inzicht in hoe de samenwerking tussen personen uit het sociaal domein en zorgprofessionals het beste kan worden vormgegeven. Ook is er nog weinig bekend uit onderzoek over hoe betrokkenen geschoold kunnen worden voor domeinoverstijgende samenwerking.

‘Deze kennissynthese maakt duidelijk dat we in Nederland al mooie stappen zetten, maar nog veel te leren hebben over de samenwerking tussen zorg en sociaal domein in de palliatieve fase. Dat vraagt om gezamenlijke leerprocessen tussen praktijk, beleid en onderzoek. Een opdracht die niet in de toekomstagenda van Palliatieve zorg en ondersteuning mag ontbreken.’ – Iris van Bennekom, bestuurder Agora

Nederlands onderzoek schaars maar veelbelovend
Afgerond Nederlands onderzoek naar de inzet vanuit het sociaal domein bij palliatieve zorg is nog zeer schaars. Wel zijn er de afgelopen jaren in veel gemeenten en buurten initiatieven gestart om hulp te bieden aan ongeneeslijk zieke mensen en hun mantelzorgers. De kennissynthese werd afgesloten met focusgroepijeenkomsten over aandachtspunten voor lopend en toekomstig onderzoek naar dergelijke initiatieven.

Over het onderzoek
Deze kennissynthese werd uitgevoerd in de tweede helft van 2025 en bestond uit drie onderdelen. Het eerste onderdeel was een internationale overzichtsstudie van relevant onderzoek, gevolgd door een literatuurstudie naar relevant onderzoek uit Nederland. Het derde onderdeel bestond uit twee online focusgroepbijeenkomsten, met respectievelijk onderzoekers en praktijkexperts. Het onderzoek werd gefinancierd door Agora.

Meer weten?
Bekijk de gehele Kennissynthese in de rapportage.

A. Francke, J. Hasselaar, B. Yildiz, S. Sangers, B. Onwuteaka-Philipsen. Kennissynthese Sociaal Domein en Palliatieve Zorg. Nivel/Stichting Palzon/Agora, 2026

Delen:

Blijf op de hoogte

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Actuele nieuwsberichten

Praktijkonderzoek verbetert palliatieve ondersteuning voor mensen met een migratieachtergrond
In de Bredase wijk Hoge Vucht wonen veel mensen met een migratieachtergrond. Een meerjarig praktijkonderzoek werkt voor deze groep aan betere zorg en ondersteuning in de palliatieve fase. Dat gebeurt onder andere met proeftuinen en experimenten. Projectleider Jolanda van Omme: ‘Er zijn blijvende connecties ontstaan.’
Leerwerkplaats Stein brengt palliatieve zorg en sociaal domein dichter bij elkaar
Zes lokale leerwerkplaatsen werken intensief aan het verbinden van professionals, vrijwilligers uit zorg en het sociaal domein en inwoners met ondersteuning van de NPPZ II stimuleringsimpuls. Wat gebeurt er in Stein, in de Westelijke Mijnstreek, waar gekozen is voor een heel lokale en praktische aanpak?
Boek ‘Niets dan tijd’- Het verhaal van een intense zoektocht naar perspectief op leven en dood
In het boek ‘Niets dan tijd – een dialoog op leven en dood’ delen Judith Zadoks en Nelleke Posthumus Meyjes met elkaar én de lezer hun emoties, vragen en ideeën rondom leven en dood en het bijzondere proces waarin zij zaten: Judith in het laatste jaar van haar leven vanwege uitgezaaide kanker en Nelleke met een nieuw perspectief op een langer leven vanwege een donornier. Judith overleed afgelopen voorjaar, enkele dagen na de feestelijke presentatie van hun boek. Lees het interview met Nelleke, over Judith en het verhaal van hun gezamenlijke zoektocht.