Sopa de cebolla - Blog Ingrid van Loon

Aantal weergaven: 3070

Sopa de cebolla

Al een aantal maanden woont een oude Spaanse dame in ons hospice. Ze is zeker 80 jaar en klein van stuk. En vel over been vanwege haar ziekte. Ze eet niet veel meer, behalve een klein kopje soep tussen de middag. 

Ze wil graag ‘Tia’ genoemd worden dat ‘tante’ betekent in haar moedertaal. Nederlands spreekt ze nauwelijks en ik vraag me regelmatig af of ze ons verstaat. De gesprekken met de arts worden vertaald door een tolk of familie, bij de dagelijkse verzorging moeten we het met onze intuïtie, handen en voeten doen.

De verpleegkundige verzucht liefdevol: 

“Och Tia, als ik toch eens kon verstaan wat je zegt…” 

Zo ook op de ochtend dat de verpleegkundige mij vraagt om te helpen bij de verzorging. We draaien Tia voorzichtig van haar rechterzijde op de rug en ze roept ‘aiaiaiaiai’. Dat lijkt me duidelijk. De uitdrukking op haar gezicht ook. De hand op haar been wijst ongeveer de plek aan waar de vermoedelijke pijn zich zou moeten bevinden. Maar wat er precies aan de hand is? We hebben geen idee. Ze gooit er in rap tempo een paar Spaanse zinnen uit. Die waarschijnlijk ook in het Nederlands moeilijk te volgen zouden zijn. Pijn, steken, kramp? In het been, de knie of voet? Heel duidelijk wordt het niet. En of ze op haar andere zijde wil liggen, haar broekspijp knelt of haar linkerknie juist wel of niet gebogen wil hebben? We kijken elkaar aan met opgetrokken wenkbrauwen en tasten volledig in het duister. De verpleegkundige verzucht liefdevol: “Och Tia, als ik toch eens kon verstaan wat je zegt…” terwijl ze zachtjes met haar handen over het been gaat. De hoop op het ontdekken van de boosdoener verdwijnt weer als we verder geen reactie meer krijgen. De paar zinnen die haar nichtjes vertaald op de kast hebben gehangen, geven ook geen duidelijkheid. Ik graaf in mijn geheugen. Maar ik kan geen Spaanse woorden vinden om het haar te vragen. Ik kom helaas niet verder dan cervesa, vino tinto, paella en ander eten en drinken. 

Het gezicht van Tia is ondertussen in een neutrale stand veranderd. Ze zegt zachtjes iets dat klinkt als ‘mmm, muy bien’ terwijl we haar gezicht wassen en haar grijze haren kammen. Dit vatten we op als een goed teken. Uiteraard weet de verpleegkundige hoe ze de katheter door moet spoelen, hoe de slangen van de morfinepomp niet in de war komen nadat we Tia behendig zo snel als mogelijk hebben gewassen. We pakken kordaat door, inclusief schone kleren en fris beddengoed. Bij het uitdoen van haar sokken, ontdekken we weer een vertrokken gezicht en snapt de verpleegkundige eindelijk wat er zo’n pijn doet. Een spitsvoet! Ik leer hier elke dag nieuwe dingen. Door de druk van de deken op de voet van Tia, worden haar tenen te veel omlaag gedrukt en dat doet zeer. We regelen later een dekenboog voor haar, zodat de dekens niet meer zo zwaar zijn.

Als Tia fris gewassen en warm onder drie dikke dekens ligt, leg ik een hand op haar schouder, maak ik oogcontact en vraag haar tot slot of ze straks een ‘poco sopa de cebolla’ lust? Want laat ik nou gisteravond een grote pan verse uiensoep hebben gemaakt. Haar pientere ogen lichten op, haar mond vertoont een glimlach en ze zegt blij: “Si, si!” Als we de kamer verlaten zegt de verpleegkundige vol verbazing tegen me: “Jeetje, spreek je Spaans?” “Nee”, is mijn antwoord, “was dat maar waar.”

(c) Ingrid van Loon, vrijwilliger bij Hospice Marianahof in Etten-Leur

Ingrid: "Palliatieve zorg is vaak nog onbekend of eng. In mijn blogs vertel ik verhalen uit de dagelijkse praktijk van het hospice, want ik maak veel mooie momenten mee die het waard zijn om te delen. Ik ervaar vooral dankbaarheid van de cliënten en hun dierbaren tijdens de laatste levensdagen. Het is volgens mij de kunst om aandacht te blijven hebben voor de mens en zijn waardevolle leven, juist als een ziekte de overhand wil nemen en de dood nabij is. Hoe ik dat doe en of dat lukt, lees je in mijn blogs."

Auteur: Ingrid van Loon

Meer links

IconClassfa-newspaper-o

Laatste levensfase bespreekbaar

Het is nooit te vroeg om na te denken over de laatste levensfase. Over wat voor jou, je naasten, je cliënten of patiënten van waarde is in het leven. Nodig ze uit om erover te praten. Een eerste stap daartoe kan zijn om wensen op papier te zetten. Een mooie vorm is een brief. Probeer het eens uit... 

Schrijf een brief



Landschap van palliatieve zorg

Welke partijen zijn er werkzaam in de palliatieve zorg? Hoe verhouden ze zich tot elkaar? Bekijk de infographic.