Interview Hanna Klop - Palliatieve zorg voor dak- en thuislozen

Aantal weergaven: 7469

Wat zou je doen als je heel erg ziek zou zijn?

In het Palliantie-project 'Tijdige inzet en optimale palliatieve zorg bij mensen die dak- of thuisloos zijn' willen onderzoekers een consultatiefunctie voor hulpverleners van dak- en thuislozen ontwikkelen.

Als je met Hanna Klop (onderzoeker) praat, ben je snel op de hoogte van de inhoud van het project. Hanna trekt samen met onderzoekers van het VUmc, Erasmus MC,NIVEL en een aantal partijen uit het veld tijdens de eerste fase van dit project het onderzoek. Onderzoek naar de doelgroep dak- en thuislozen. Een doelgroep die ze kent uit haar studietijd. Hanna: ”het is een zeer complexe doelgroep. Heel divers ook. Met zorg hebben ze meestal niet zoveel op, want in hun ogen doen zorgverleners vanuit goede bedoelingen toch vaak net die dingen die zij niet willen.”

Een consultatiefunctie
Het project bestaat uit een onderzoek om te kijken wat nodig is om de consultatiefunctie voor dak -en thuislozen vorm te geven. De consultatiefunctie is bedoeld om hulp- en zorgverleners rondom dak- en thuislozen beter met elkaar te laten communiceren en aan te laten sluiten bij de behoeften van ernstig zieke dak- en thuislozen.
Deze eerste fase is gericht op het verzamelen van informatie bij de doelgroep zelf en de mensen om hen heen. Voor de volgende stappen: de ontwikkeling, implementatie en verspreiding zal een vervolgsubsidieaanvraag worden ingediend bij ZonMw. Hanna vertelt: “op het gebied van passende, optimale en tijdige palliatieve zorg is voor deze doelgroep nog zo weinig geregeld en eigenlijk weten we ook niet goed wat zij nodig hebben en waar hun behoeften liggen. Om daar meer inzicht in te krijgen is dit onderzoek.”

Dak- en thuislozen
Als je Hanna vraagt wat de doelgroep zo bijzonder maakt, zegt ze meteen, ‘de diversiteit’. “Wat we ook ontwikkelen, hier blijft maatwerk noodzakelijk. Naast de verschillen zijn er kenmerken die vaak aanwezig zijn. De mensen zijn oprecht en to the point. Ze zeggen meteen wat ze vinden en zijn uitgesproken in hun mening. Maar het zijn ook binnenvetters. Daarnaast zijn er zijn sterk wisselende kenmerken: soms laag geletterd of verstandelijk beperkt, soms psychiatrische problematiek of verslaving. Allochtoon, autochtoon. Alles komt voor en dat maakt het juist zo boeiend.”

Dak- en thuislozen hebben een hard leven. “Palliatieve zorg ligt gevoelig, want dood refereert aan hun kwetsbaarheid. Daar willen ze vaak niet over praten. Ze kunnen zomaar erg ziek worden en komen te overlijden. Dat weten ze. Meestal worden ze niet zo oud.”

Het onderzoek
Om de doelgroep te vinden is netwerken een vereiste. “We hebben heel breed gekeken naar mensen om de doelgroep heen. Straatpastors, maatschappelijk werkers, Leger des Heils, huisartsen, verpleegkundigen, verzorgenden. Via hen zijn we in contact gekomen met de dak- en thuislozen. Daarnaast maken we gebruik van interviews met de doelgroep uit een eerder onderzoek van het NIVEL. Binnenkort starten we met focusgroepen met zowel dak- en thuislozen als ook zorgprofessionals. De interviews met de doelgroep doen we op locatie, bijvoorbeeld in een verpleeghuis waar dak- en thuislozen wonen.”

Wat zou je doen als je heel erg ziek zou zijn?

Hanna: “De insteek in het onderzoek is achterhalen wat deze doelgroep en hun hulp- en zorgverleners nodig hebben. We stellen bijvoorbeeld de vraag aan dak- of thuislozen ‘wat zou je doen als je heel erg ziek zou zijn?’ En waar zou je dan willen zijn? Wat heb jij nodig? Dat is de basis voor het invullen van de consultatiefunctie. Maar ook kijken naar voorzieningen voor deze doelgroep. Wat als een dakloze in zijn vertrouwde omgeving, de dagopvang zou willen overlijden? Het is niet vanzelfsprekend dat daarvoor alles geregeld is. En ook de zorgmodule palliatieve zorg is niet toepasbaar voor deze doelgroep.”

De noodzaak is nu al duidelijk

Hanna: “het is geweldig te merken hoe positief iedereen is over dit onderzoek en wil meewerken. Iedereen herkent de noodzaak voor passende, optimale en tijdige zorg rond het levenseinde voor dak- en thuislozen. Alleen dat al geeft verbinding en leidt tot aandacht voor een groep die dat zo nodig heeft. We hopen dan ook dat we met dit onderzoek kunnen aantonen dat vervolgstappen op dit terrein nodig zijn om ook voor deze kwetsbare en moeilijk bereikbare groep passende palliatieve zorg te realiseren.”

Dit project is bij ZonMw in het programma Palliantie bekend als:

Interview door Liset Ratelband, beleidsadviseur communicatiestrategie bij Agora.

Auteur: Liset Ratelband

Meer links

  • Dak- of thuisloosPalliantie-project 'Tijdige inzet en optimale palliatieve zorg bij mensen die dak- of thuisloos zijn'
IconClassfa-newspaper-o

Laatste levensfase bespreekbaar

Het is nooit te vroeg om na te denken over de laatste levensfase. Over wat voor jou, je naasten, je cliënten of patiënten van waarde is in het leven. Nodig ze uit om erover te praten. Een eerste stap daartoe kan zijn om wensen op papier te zetten. Een mooie vorm is een brief. Probeer het eens uit... 

Schrijf een brief



Landschap van palliatieve zorg

Welke partijen zijn er werkzaam in de palliatieve zorg? Hoe verhouden ze zich tot elkaar? Bekijk de infographic.