Wat betekent ongeneeslijk ziek zijn voor een patiënt en zijn/haar naasten? En welke rol kunnen zorgverleners, vrijwilligers en andere betrokkenen daarbij spelen?
De verhalen laten zien hoe mensen omgaan met de eindigheid van het leven, hoe zij invulling geven aan hun leven tot het einde en hoe je als betrokkene van betekenis kunnen zijn.

Verhaal uit de wijk: ‘Waarvan geniet hij nog?’ - Jelle Reijngoudt

Aantal weergaven: 386

Een paar dagen eerder had ik een cursus gevolgd over advance care planning. Hoe je proactief, met de cliënt en familie gesprekken voert over de wensen en verwachtingen rondom de zorg in de toekomst. 

ACP geeft het gesprek een andere lading
Wil iemand nog naar het ziekenhuis? Wil de cliënt thuis overlijden? Wat zijn normen en waarden die in de zorg meegenomen kunnen worden? Met regelmaat voer ik hierover gesprekken met cliënten en naasten. Echter, ik noemde het nooit advance care planning. Het paste namelijk binnen de gesprekken die ik al voerde. Door de cursus heb ik wel nieuwe vragen ontdekt die ik tijdens zo’n gesprek kan stellen, waarmee het gesprek ook een andere lading kan krijgen.

Vrijdagmiddag. Samen met een collega heb ik een evaluatiegesprek gepland staan met de familie van een cliënt. Zonder de cliënt zelf, omdat dergelijke gesprekken bij hem juist meer onrust opwekken. Ik ben te laat: een andere cliënt ligt in het ziekenhuis en is stervende. Uit gesprekken met deze cliënt weet ik dat ze graag thuis wil overlijden en we doen er op dat moment alles aan om haar naar huis te halen. 
 
Zijn negatieve houding beïnvloed de familie
Als ik binnenkom, verontschuldig ik me dat ik te laat ben. Mijn collega was op tijd en was reeds begonnen met het gesprek. De familie geeft aan dat het geen probleem is en biedt koffie aan. Mijn collega vervolgt het gesprek en ik luister.

We hebben het over de negatieve houding van vader, waardoor ook familie wordt beïnvloed. Het lijkt of ze niks goed genoeg kunnen doen. Als hij belt, moeten ze direct komen. Een half uurtje wachten is voor hem dan geen optie. Bij aankomst blijkt zijn vraag dan te zijn of de gordijnen een stukje verder open of dicht kunnen. De familie gaat er met steeds meer tegenzin naar toe. Van die conclusie schrikken ze zelf, ze gingen vroeger zo graag naar vader toe.

Waarom is hij zo negatief?
Normaal zou ik op een dergelijke vraag inspringen door tips en adviezen te geven over hoe de familie hiermee om kan gaan. Nu gooi ik het over een andere boeg en stel een vraag die ik in de cursus heb geleerd: ‘wat zijn de dingen waarvan jullie vader nog geniet in het leven?’ Het blijft even stil. De een denkt de kleinkinderen en achterkleinkinderen, de anderen weten het niet goed. Ik geef het advies om dit eens met vader te bespreken. Wat zijn zaken die hem op de been houden, en waar hij nog kracht uit haalt? Mogelijk kunnen we zo achter de vraag komen die schuilt achter zijn negativiteit.
 

Ik stel een vraag die ik in de cursus heb geleerd: ‘wat zijn de dingen waarvan jullie vader nog geniet in het leven?’


Tips en adviezen om ermee om te gaan
Daarna geef ik alsnog de tips en adviezen die ik in dit soort situaties sowieso zou geven: ga met alle naasten op dezelfde lijn staan. Maak duidelijke afspraken en stel grenzen aan bepaald gedrag. En doe dit in overleg met de zorgverleners, zodat ook zij dezelfde grenzen kunnen hanteren. In eerdere gevallen bleek dit heel effectief te zijn.

Het verschil betekenen
De  hele middag stond in het teken van advance care planning: de vraag rondom het thuis overlijden en het gesprek met de familie. Het werken met advance care planning geeft mij als wijkverpleegkundige ontzettend veel energie en laat zien dat deze gesprekken regelmatig echt het verschil kunnen betekenen. Het resultaat: meer tevreden cliënten en naasten en daardoor een betere kwaliteit van zorg.
 

© Jelle Reijngoudt, wijkverpleegkundige bij Oktober en Zeker met Zorg

Jelle: “Palliatieve zorg is naar mijn idee nog onderbelicht, zeker in de wijkverpleging. Door binnen en buiten onze organisatie actief te vertellen over deze zorg, hoop ik bij te dragen aan kennisvergroting. Ik blog wekelijks op jellereijngoudt.com over mijn werk in de ouderen- en thuiszorg, twee werkvelden die vaak als ‘saai’ en ‘simpel’ worden bestempeld, maar dit zeker niet zijn!”

Disclaimer: In verband met de privacy is de beschreven cliënt en details waar nodig aangepast, dan wel geanonimiseerd.

Auteur: Jelle Reijngoudt

Meer links

IconClassfa-newspaper-o

Laat uw reactie achter

Dit formulier verzameld uw naam, e-mailadres, IP adres en content zodat we de reacties kunnen onderverdelen op de website. Voor meer informatie kan je naar onze Privacy Policy en Terms Of Use waar u meer informatie kan vinden over waar, hoe en waarom we uw gegevens bewaren.
Reactie toevoegen