Wat betekent ongeneeslijk ziek zijn voor een patiënt en zijn/haar naasten? En welke rol kunnen zorgverleners, vrijwilligers en andere betrokkenen daarbij spelen?
De verhalen laten zien hoe mensen omgaan met de eindigheid van het leven, hoe zij invulling geven aan hun leven tot het einde en hoe je als betrokkene van betekenis kunnen zijn.

'Meneer Parkinson': Professionele nabijheid in de thuiszorg - Blog Gera Keijenborg

Aantal weergaven: 804

Al drie en een half jaar komt er thuiszorg over de vloer. Op drie - en als het echt nodig is op vier -momenten van de dag. Natuurlijk wisselt de ploeg van de huidige zorgaanbieder, maar een zevental verpleegkundigen kent oom Tom al drie jaar. Het kan niet anders dan dat er daardoor een onderlinge band ontstaat. Het functioneert een beetje zoals in een samengesteld gezin. De aanpassing aan gewoonten, ritme en regels kost tijd en komt - als het goed is - van beide kanten.

Ik geloof dat ik geen groter geschenk kan ontvangen dan door de ander te worden gezien, te worden gehoord, te worden begrepen en aangeraakt. Het grootste geschenk dat ik kan geven is de ander te zien, te horen, te begrijpen, aan te raken. Wanneer dat gebeurt voel ik dat er contact is gelegd. (Virginia Satir, systeemtherapie)

De komst van nieuwe verpleegkundigen in het team of van uitzendkrachten brengt spanning en onzekerheid. En juist meneer Parkinson gedijt daar heel goed op; met stijfheid, traagheid, angst en onzekerheid tot gevolg. Uit angst om te vallen en uit gène dat de dingen niet gaan zoals ze kunnen, roept oom Tom zijn vrouw.  Eigenlijk kan het verzorgen dan niet zonder haar actieve hulp. En die ‘bemoeienis’ knaagt doorgaans ook weer aan de beroepseer en het verantwoordelijkheidsgevoel van de nieuwkomer. De communicatie tussen oom Tom en de verpleger kan zich niet verder ontspinnen dan het geven van noodzakelijke instructies om de verzorging veilig te doen verlopen. Dat draagt niet bij aan ontspanning en meneer Parkinson krijgt de situatie steeds verder in zijn greep. Iedereen slaakt dan een zucht van verlichting als oom Tom veilig opgeborgen achter zijn bedhek ligt.

Bobbie komt weer!
Opleidingen en leidinggevenden pleiten vaak voor het in acht nemen van professionele distantie. Maar oom Tom heeft juist behoefte aan professionele nabijheid om meneer Parkinson zoveel  mogelijk op afstand te kunnen houden.

Zijn vrouw heeft via een mantelzorgers-app het rooster van de zorgaanbieder uitgeprint en terwijl ze samen hun dag doornemen zegt ze: “Bobbie komt weer”.  Altijd zie ik dan oom Toms ogen twinkelen, op goede en zelfs op minder goede dagen. Bij het verzorgd worden door Bobbie ontstaat al snel een ‘mannen onder mekaar gevoel’.

Er wordt door Bobbie - misschien wel meer dan door de vrouwen - met hem getutteld, dus daar zit het hem niet in. Het is de manier waarop Bobbie een prachtig evenwicht weet te vinden tussen vertellen en luisteren. Tussen de juiste vragen stellen en persoonlijke antwoorden durven geven. Hij weet tegelijkertijd oom Tom op een bij zijn leeftijd passende manier aan te spreken. Meer in de rol van oudere wijze, dan in de rol van een afhankelijke patiënt. Of zoals een kleinzoon en zijn opa.

Terwijl ze samen de kledingkeuze die voor oom Tom voor die dag gemaakt is, niet zonder humor, becommentariëren, vraagt Bobbie oom Tom naar de kleding die hij op zíjn trouwdag meer dan zestig jaar geleden droeg. Want Bobbie gaat trouwen en daar vertelt hij hem soms over. Hij eindigt dat gesprek met het vragen van een kleuradvies voor het trouwpak voor zichzelf.

Bobbie weet oom Tom op een bij zijn leeftijd passende manier aan te spreken. Meer in de rol van oudere wijze, dan in de rol van een afhankelijke patiënt.

“Carin komt vanmiddag”, zegt zijn vrouw. “Hoe zou het met haar paard zijn?”  Zo helpt ze oom Tom eraan te herinneren dat Carin en hij een - voor hem oude - liefde delen. Hoe Carin erachter gekomen is dat oom Tom een fervent ruiter was, zal altijd wel een raadsel blijven. Maar nu ze een gezamenlijke interesse hebben is er altijd wat leuks om samen over te praten. Al is het voor oom Tom soms niet meer dan luisteren naar Carins verhalen over haar hippsche avonturen. Daarmee is zij in staat, zelfs als meneer Parkinson weer eens de baas is,  zijn dag wat extra glans te geven.

Voor even verbinden zij hun heden, met het verleden van oom Tom
“De dokter is geweest om weer eens over het leven en de dood te praten. Dat is zelf ook een echte voetbalfan”, vertelt oom Tom mij. “Hij had gisteravond een heel mooi doelpunt van Barcelona op  de tv gezien. Ik heb er ook wel naar gekeken, maar ik kon me die goal niet meer herinneren”, zegt hij met een zucht. Desondanks stralen zijn ogen.

“Eline was er vandaag”, zegt zijn vrouw. “Oh, hoe was het met haar jonge katje”, vraag ik oom Tom, wetende dat Eline sinds kort een nieuw huisdier heeft en ze daar soms filmpjes van op haar telefoon aan oom Tom laat zien. “Bijna zindelijk”, zegt oom Tom. “Maar hij had wel een bank of een stoel kapot gekrabd”. Daarna halen we herinneringen op aan zijn eigen huisdieren.

Zo verbinden Bobbie, Carin, de dokter en Eline het heden met verleden en hun eigen leven voor eventjes en voor een klein deeltje met het leven van oom Tom. Dat maakt zijn dag, want zo voelt oom Tom dat ook hij er nog steeds voor iemand anders toe doet. Terwijl meneer Parkinson steeds vaker met nieuwe ervaringen op de loop gaat, nestelen gesprekken als deze zich juist nog wel in oom Toms geheugen. Hij geniet er dagen van.

Goede zorg; het zit hem uiteindelijk vooral in de relatie.

 


>> Vervolg, donderdag 7 maart : thuiszorg - regels

Wanneer is niet meer precies te achterhalen, maar op een goed moment bleek meneer Parkinson er met oom Tom’s dorstgevoel van door. Wat we ook probeerden, geen enkele aanpak en geen van de adviezen hielpen. Ten einde raad verzonnen we een list. Die waarschijnlijk in gaat tegen elk protocol en iedere regel...

© Gera Keijenborg

Gera: "Ik mantelzorg vanuit Sponsorschap (NLP): Jij bent bijzonder, uniek, je hoort hier, je bent de moeite waard en je verdient het. Erkenning voor de klacht en de pijn, maar zeker ook voor de kracht van de hulpbehoevende ander, zijn voor mij essentieel. Parkinson, dat heb je niet alleen. Zorg ontvangen en zorg geven: dat werkt een beetje zoals in een samengesteld gezin. Je moet wennen aan elkaars gewoonten en regels. Daarom is patiënten- en familieparticipatie zo belangrijk. 40 Jaar werkervaring in Zorgland helpen me daarbij een beetje de weg te vinden."

Disclaimer: Gera Keijenborg is een pseudoniem. De hoofdpersoon in de verhalen heeft toestemming gegeven ze te schrijven, mits hij anoniem mag blijven. In verband met privacy en herleidbaarheid zijn een aantal essentiële karakteristieken van hem en andere betrokkenen en zorgverleners gewijzigd of verwijderd, dan wel fictionele elementen toegevoegd. De betrokken hulpverleners zijn ervan op de hoogte dat deze blogs verschijnen. Soms lazen zij vooraf mee. 

Auteur: Gera Keijenborg

IconClassfa-newspaper-o

Laat uw reactie achter

Dit formulier verzameld uw naam, e-mailadres, IP adres en content zodat we de reacties kunnen onderverdelen op de website. Voor meer informatie kan je naar onze Privacy Policy en Terms Of Use waar u meer informatie kan vinden over waar, hoe en waarom we uw gegevens bewaren.
Reactie toevoegen