Spring naar content

Psychiatrische zorg en palliatieve zorg, een wereld te winnen

Samen kunnen we een betere levenskwaliteit bereiken voor mensen met psychiatrische aandoeningen in de laatste levensfase

29 juni 2022

Er is inmiddels een uitstekende Toolkit ‘Proactieve palliatieve zorg in de GGZ’ beschikbaar, maar er is nog wel wat werk aan de winkel om ook mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen een betere laatste levensfase te bezorgen, schrijft Joep van de Geer in een prikkelende blog.

‘Maar pap, weet je hoe moeilijk het is om een thuiszorgteam te betrekken bij de zorg voor patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen?’ Mijn dochter werkt als casemanager in een FACT-team bij een grote ggz-instelling in Zuid-Holland. Zelf werk ik naast mijn functie bij Agora in Academisch Hospice Demeter. Ze zat te bladeren in het boek ‘Leve het hospice’ dat ik haar had gegeven. Dat boek verscheen bij het 15-jarig bestaan van Demeter.

Sowieso hebben we het vaak over ons werk. Over de schoonheid van wat je kunt ontdekken in het directe contact met patiënten, over de voldoening van geslaagde zorg, over de levenslessen die je er zelf uit kunt halen en… over de frustraties die je opdoet als je tegen onzichtbare muren in de gezondheidszorg oploopt. ‘Als ik thuiszorg probeer te betrekken bij een van mijn patiënten zijn er meerdere organisaties die gewoon niet komen opdagen. Weet je wat ze dan zeggen? “Als de ggz erbij betrokken is, wordt het voor ons te ingewikkeld. Misschien lopen onze mensen wel gevaar bij zo’n onberekenbare patiënt.”’

Belemmeringen tussen zorgverleners bij mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen in de laatste levensfase

We weten allang dat er nog heel wat belemmeringen zijn in de samenwerking tussen zorgverleners vanuit ggz-instellingen en somatisch geschoolde zorgverleners. Dat die belemmeringen in de laatste levensfase goede zorg in de weg staan, weten we ook. Dat het herkennen van de palliatieve fase bij mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA) moeilijker is dan bij sommige somatische aandoeningen is eveneens bekend. Dat de gevolgen van EPA, van zelfzorgtekorten en ongezonde levenswijzen (middelengebruik) tot een kortere levensverwachting leiden ook.

Een aanrader voor iedereen die in de psychiatrie werkt, maar ook voor professionals in de reguliere en palliatieve, ondersteunende zorg.

Daarom groeide de behoefte aan een brug tussen psychiatrie en palliatieve zorg. Het prachtige Handboek Psychiatrie in de laatste levensfase voorziet in die leemte. Een aanrader voor iedereen die in de psychiatrie werkt, maar ook voor professionals in de reguliere en palliatieve, ondersteunende zorg. Ouderenpsychiater en hoofdredacteur van dit boek Radboud Marijnissen zegt daarover in het nieuwsbericht op Palliaweb: ‘Palliatieve zorgverleners worden al vaker geconfronteerd met mensen met een psychiatrische aandoening. Vooral met de groep mensen zonder psychiatrische voorgeschiedenis, maar bij wie psychiatrische symptomen ontstaan in het kader van een terminale ziekte. Dus ook voor hen staat er veel informatie in het handboek en krijgen zorgverleners handvatten om in de palliatieve zorg met psychiatrische problemen om te gaan.’

Dat laatste kan ik vanuit mijn ervaring in Demeter onderschrijven. Het afgelopen jaar kan ik zo drie patiënten noemen bij wie we als hospiceteam – voor ons eigen gevoel – toch te kort schoten; ondanks onze brede ervaring op dit punt. Echt, er is nog een wereld te winnen. Daarom ben ik blij met de projectaanvraag van Agora samen met het Trimbos Instituut en een aantal partners bij ZonMw. We willen ontdekken hoe we de huidige belemmeringen voor mensen met EPA om kunnen buigen naar kansen op een hogere levenskwaliteit in hun laatste levensfase. Daarbij zullen we onder andere de met de Jaarprijs Impact Palliatieve zorg bekroonde Toolkit ‘Proactieve palliatieve zorg in de GGZ’ gebruiken.


Beleidsadviseur Zingeving en Sociaal Domein
Joep van de Geer
jvandegeer@agora.nl / 06 53 91 86 09

Delen:

Actuele nieuwsberichten

Ben jij betrokken bij de (palliatieve) zorg en/of het sociaal domein en in staat om kennis te vertalen naar aansprekende content? En weet jij hoe je met communicatie impact kunt maken? Dan zijn we op zoek naar jou!
Zorg en welzijn met elkaar verbinden zodat mensen goede, tijdige en passende zorg en ondersteuning kunnen krijgen. Dat is de gedachte achter de proeftuin die onlangs in Maarssen startte over succesvol samenwerken voor mensen in de laatste levensfase.
Agora heeft sinds kort een nieuwe bestuurder: Iris van Bennekom. Wie is deze doorgewinterde leidinggevende? En hoe is zij hier terecht gekomen? Een gesprek over palliatieve zorg, de kwaliteit van leven en grote uitdagingen.