Geestelijke begeleiding in de palliatieve zorg thuis: onbekend maakt onbemind

Aantal weergaven: 11823

Boekje Agora: 'De wereld van de trage vragen'

Patiënten die ongeneeslijk ziek zijn en thuis verblijven, krijgen vaak niet de geestelijke begeleiding die nodig is. Dat heeft verschillende oorzaken blijkt uit de inventarisatie van Agora 'De wereld van de trage vragen'.

Op verzoek van staatssecretaris Van Rijn van VWS inventariseerde Agora de knelpunten en deed aanbevelingen om de toegang tot geestelijke begeleiding thuis te verbeteren. De resultaten bundelde Agora in het boekje "De wereld van de trage vragen", een handreiking voor de overheid, zorgverleners en geestelijke verzorgers.

Knelpunten

Uit de inventarisatie blijkt dat tal van knelpunten op verschillende niveaus ertoe leiden dat mensen niet de noodzakelijke geestelijke begeleiding krijgen:

  • Geestelijke begeleiding wordt vaak gekoppeld aan kerk en religie, terwijl deze zorg gericht is op een breed scala aan thema's en doelgroepen.
  • Veel zorgverleners zijn onbewust onbekwaam in het herkennen van existentiële nood van patiënten en naasten. Als patiënt ben je afhankelijk van de gevoeligheid en competenties van formele en informele zorgverleners.
  • Er is binnen de eerstelijns gezondheidszorg onvoldoende bekendheid met de rol en expertise van geestelijk verzorgers, waardoor verwijzing naar hen in veel gevallen uit blijft.

Aanbevelingen
Om tot verbetering te komen is volgens Agora onder andere nodig dat:

  • Kennis en vaardigheden van formele en informele zorgverleners over het (h)erkennen van 'trage vragen' worden vergroot.
  • De meerwaarde van specialistische geestelijke begeleiding zichtbaar wordt.
  • Er aansluiting nodig is van geestelijk verzorgers bij structuren binnen de gezondheidszorg.
  • Er structurele financiering komt voor scholing op dit gebied en specialistische geestelijke begeleiding >> deze stap is nu in 2018 gezet!

Waarom geestelijke begeleiding?
Spirituele zorg is integraal onderdeel van de palliatieve benadering in de zorg voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn (WHO-definitie). Het gaat over aandacht hebben voor en begeleiding van patiënten en naasten, de begeleiding bij de ‘trage vragen’. Deze vorm van zorg richt zich op een scala aan thema’s, zoals: wat er gebeurt na het sterven, afscheid nemen, zorg om naasten, twijfels rondom schuld, verdriet en loslaten. Vragen over het leven en over het bestaan, die voor patiënten niet altijd duidelijk zijn en die onder de oppervlakte liggen. Vragen die nog te vaak onbesproken blijven of angsten die niet worden benoemd. Goede geestelijke begeleiding draagt bij aan verlichting van het lijden en tegengaan van eenzaamheid.

Kamerbrief
In de Kamerbrief palliatieve zorg van november 2016 (pagina 8) en bijbehorende Bijlage 5 besteedt staatssecretaris Van Rijn aandacht aan de inventarisatie die Agora uitvoerde. Hij doet de volgende toezegging:

"Mij is gebleken dat het inschakelen van geestelijk verzorgers in de praktijk onvoldoende van de grond komt. De positie van geestelijke verzorging bij andere zorgverleners in de eerste lijn is nog onvoldoende bekend en in de praktijk bestaat onduidelijkheid over de vraag tot hoever in de specifieke situatie van palliatieve zorg het bijstaan door de verpleegkundige en verzorgende kan reiken binnen de Zorgverzekeringswet. Betrokken partijen zijn bereid hierover in gesprek te gaan om voor de praktijk duidelijkheid te scheppen. Ik vind dit een belangrijke ontwikkeling en zal de beroepsgroep van geestelijke verzorgers vragen dit proces op te pakken, in samenspraak met onder meer het Zorginstituut en de beroepsgroep van verpleegkundigen. In mijn volgende brief over palliatieve zorg (eerder aangekondigd in deze brief) zal ik u over de voortgang informeren."

Wij zijn blij dat de staatssecretaris de gesignaleerde knelpunten erkent en dat hij betrokken partijen oproept met elkaar in gesprek te gaan om tot verbeteringen te komen, en dat hij de voortgang blijft volgen.

 

Meer informatie

 

Voor meer informatie over de inventarisatie kunt u contact opnemen met Marijke Wulp, mwulp@agora.nl

Auteur: Marijke Wulp

Te downloaden documenten

Meer links

IconClassfa-newspaper-o

Laatste levensfase bespreekbaar

Het is nooit te vroeg om na te denken over de laatste levensfase. Over wat voor jou, je naasten, je cliënten of patiënten van waarde is in het leven. Nodig ze uit om erover te praten. Een eerste stap daartoe kan zijn om wensen op papier te zetten. Een mooie vorm is een brief. Probeer het eens uit... 

Schrijf een brief



Landschap van palliatieve zorg

Welke partijen zijn er werkzaam in de palliatieve zorg? Hoe verhouden ze zich tot elkaar? Bekijk de infographic.