Mevrouw Schimmel en de dood in een verpleeghuis - Blog Reinalda Kerseboom
Mevrouw Schimmel en de dood in een verpleeghuis - Blog Reinalda Kerseboom

Aantal weergaven: 2131

Mevrouw Schimmel en de dood in een verpleeghuis

Ma woonde veertien jaar in een verpleeghuis. Eerst op een somatische afdeling en de laatste zeven jaar op de psychogeriatrische afdeling van een ander huis. Ze had het er goed en voelde zich er echt thuis. Wij werden als familie gezien en gehoord. 

Tot mijn verbazing wist het verpleeghuis echter niet zo goed om te gaan met de dood. Dat wil zeggen: Het sterven van anderen werd altijd een beetje verdoezeld. Wij mantelzorgers kregen alleen mee dat er iemand was gestorven als diens familie zelf een rouwkaart op het prikbord had achtergelaten. Het personeel mocht niets zeggen: “privacy…”, werd dan gezegd. Soms liep ik weleens over de gangen naar de kamerdeur van iemand die ik in de woonkamer miste om te controleren of het naambordje er nog hing, want als dat was verdwenen wist ik zeker dat die bewoner er niet meer was.  

De bewoners zelf werden nooit betrokken bij een afscheid van een afdelingsgenoot met als argument dat het voor onrust zou zorgen. 

Die onrust kenden ze genoeg. Zo was er bijvoorbeeld mevrouw Schimmel. Deze nieuwe bewoonster op Ma’s afdeling zorgde voor nogal wat consternatie. Ze zwierf over de afdeling, rommelde in kamers van andere bewoners, gedreven door de behoefte op te ruimen en zich nuttig te maken. Het leverde soms gevaarlijke, maar veel vaker lastige situaties op. Kunstgebitten verdwenen, kleding en hoorapparaten waren onvindbaar. Ma’s bril, die hele fijne van titanium die ze eindelijk gewoon op haar neus hield, kwam pas weken later uit de kast van mevrouw Schimmel weer tevoorschijn, toen we allang een andere voor Ma hadden geregeld.

Wie probeerde mevrouw Schimmel op andere gedachten te brengen, kreeg het zwaar te verduren. Want ze liet zich niet sturen en ze ontplofte letterlijk als je haar probeerde weg te houden van kamers die niet de hare waren. En hoewel ik echt wist dat haar intenties in feite prima waren en ze de problemen heus niet met opzet veroorzaakte, ontwikkelde ik toch een beetje afkeer voor haar. En Ma leed onder Mevrouw Schimmels opruimdrang. Na het kunstgebit, een halve garderobe en die bril besloten we Ma’s kamer dus op slot te laten doen als ze daar zelf niet verbleef. In overleg met de brandweer werd zelfs een veilige oplossing gezocht voor het afsluiten van haar kamer als Ma daar heerlijk in haar eentje wilde zitten om te schilderen. Dat was prima voor Ma, maar mevrouw Schimmel bleef proberen haar kamer in te komen. 

En toen ging Ma dood. Niet zomaar ineens. Na een inwendige bloeding volgde een sterfbed van 10 dagen met uiteindelijk palliatieve sedatie. Wij zaten bij haar bed en waakten. Een zacht lichtje brandde en we vertelden haar dat we van haar hielden, hoe goed ze het in haar leven had gedaan, dat we haar zouden missen, maar dat ze kon gaan, dat het goed was. Ze reageerde niet meer, maar misschien hoorde ze ons toch.

- “Je hoeft mensen met dementie niet bij alles en zeker niet bij de dood weg te houden” -

Laat op de avond kwam er een zuster binnen om naar haar te kijken en met ons te praten over hoe het ging nu de angst en de benauwdheid verdwenen waren. Ze liet de deur op een kier staan en binnen de kortste keren was daar Mevrouw Schimmel. Ze rommelde de kamer door. Voelde aan de afgesloten linnenkast, keek op Ma’s schilderstafel en pakte haar laatste schilderwerk en toen draaide ze zich naar ons en Ma op haar bed. De zuster probeerde haar weg te leiden, maar dat stond Mevrouw Schimmel niet toe. Ze bekeek de situatie uitgebreid. Toen pakte ze ons bij de schouders en zei: “Ach jongens, ….  Je kinderen, … het is toch wat als ze zo ziek zijn.”

Wij slikten allemaal onze tranen weg. Ik gaf haar een knuffel en zei: “dankjewel lieverd, het is inderdaad wat hé.” En zo leerde mevrouw Schimmel ons iets wat we eigenlijk al wisten: “je hoeft mensen met dementie niet bij alles en zeker niet bij de dood weg te houden.”

Doorgaans werden overledenen daar in het huis direct na hun dood door een uitvaartondernemer opgehaald en elders opgebaard. Ook dat gebeurde zodat de andere bewoners daar niets van zagen. Wij gaven aan: “Ma woont hier en we willen haar graag van huis uit begraven.” Er werd voor haar daarop dus een uitzondering gemaakt. Ma werd in haar eigen kamer in het verpleeghuis opgebaard en ze bleef daar tot de uitvaart. Haar kamerdeur was (en bleef), zoals altijd de laatste tijd, op slot.

En toch lag er op haar kist een felgekleurde oranje roos. 
Ik droom nog wel eens dat Mevrouw Schimmel die er samen met andere bewoners neer heeft mogen leggen.

      











Schilderijen die ma in haar laatste levensjaar maakte. Ze leerde schilderen toen ze in een verpleeghuis ging wonen en er een ongekend talent naar bovenkwam met een productie van 1 schilderij per 2 weken.


© Reinalda Kersboom, mantelzorger (met hulpverleners achtergrond) 

Reinalda: "Moeten wonen in een PG-verpleeghuis wordt nog wel eens gezien als mensonwaardig. In dit blog wil ik delen hoe anders dat in de realiteit kán zijn; met goede zorg en veel ruimte voor eigenheid en waardigheid. Anderzijds wil ik met dit blog ook aandacht vragen voor de noodzaak van goed afscheid nemen van de mensen die, doordat je in een verpleeghuis bent gaan wonen, ongevraagd wel je ‘naasten’ zijn geworden. Het is een pleidooi voor goede afscheidsrituelen voor mensen met dementie.”

Disclaimer: directe nabestaanden hebben toestemming gegeven voor publicatie. In verband met privacy en herleidbaarheid zijn een aantal essentiële cliëntkarakteristieken gewijzigd of verwijderd dan wel fictionele elementen toegevoegd. De afbeelding bij het verhaal is een stockfoto.

Auteur: Reinalda Kerseboom

Meer links

IconClassfa-newspaper-o

1 reactie(s) op artikel "Mevrouw Schimmel en de dood in een verpleeghuis - Blog Reinalda Kerseboom"


janny schuiten
19-6-2018 10:53

Ook mijn moeder woont al 17 jaar in het verpleeghuis voor mensen met dementie. Ze is bijna 99 jaar[ op 2 weken na] ligt sinds Sept 2017 op bed, op mijn verzoek wel in de huiskamer om de nodige prikkels nog mee te krijgen. Ik denk dat ze ook in de laatste fase zit maar o wat gaat dat langzaam bij haar...

Toen ik in de Clièntenraad zat van het tehuis heb ik samen met een vriendin wat regels opgesteld over het opbaren in eigen kamer. Na een verbouwing in 2013 was dit mogelijk omdat bewoners toen pas een eigen kamer kregen. Belangrijk was dat de andere bewoners afscheid konden nemen als er iemand was overleden van hun woongroep.

We hadden het prachtig voor elkaar! Een glazen kast met een lampje bij de rouwkaart, wat bloemetjes. , stond in de hal voor ieder goed zichtbaar. Ook kon de uitvaart in eigen kamer gehouden werden

Maar na de zoveelste teamwisseling zie ik dat hier niets van over is gebleven!.. Ik maak steeds vaker mee dat ik hoor dat iemand is overleden als deze al helemaal weg is uit het tehuis.. Heel laconiek wordt er dan gereageerd op mijn verbijstering... o dat wou familie zo.. is dan de uitleg.. NEE NEE ik denk dat familie nu geen nota meer heeft wat er mogelijk is in dit tehuis. k zal straks bij mijn moeder de oude regels weer in ere herstellen en hoop dat personeel dan ook ziet hoe het anders moet en kan.. Zoveel mooier en menselijker en waardiger dan wat er nu gebeurt.

Dit is het huis van mijn moeder en hier sterft ze ook, hier wordt ze opgebaard en is de intieme uitvaart op haar kamer. Iedere bewoner en personeel en familieleden krijgen de gelegenheid om afscheid te nemen en haar uitgeleide te doen uit het huis waar ze zolang heeft gewoond. Lijkt me een mooie afsluiting.en mijn moeder waardig.

Laat uw reactie achter

Naam:
E-mailadres:
Reactie:
Reactie toevoegen