Agora het landelijk ondersteuningspunt palliatieve zorg > Thema's > Ethiek en spirituele zorg > Verslagen en materialen

Agora | Actueel | Contact

U bevindt zich hier: > > >

	Informatie
De vragen aan het einde - Aandacht voor spiritualiteit in de palliatieve fase 2007 In november verscheen in Medisch Contact het artikel 'De vragen aan het einde - Aandacht voor spiritualiteit in de palliatieve fase' van Hanneke van Laarhoven en Carlo Leget. Problemen op het gebied van spiritualiteit worden vaak niet besproken of niet herkend door de primaire behandelaar. Het gebrek aan kennis bij behandelaars over wat spiritualiteit is, wat het belang hiervan kan zijn in de zorg voor patiënten en hoe met dit thema kan worden omgegaan, spelen hierbij een rol. Ethics of palliative care in practice 2005 (samenvatting) Maaike Hermsen is op maandag 14 maart 2005 in Nijmegen gepromoveerd op het proefschrift Ethics of palliative care in practice. Overzicht scholingsprogramma's zingeving en palliatieve zorg (maart 2008) Annemieke Kuin heeft namens Agora scholingsprogramma's spirituele zorg voor zorgverleners in de palliatieve zorg geïnventariseerd. Het resultaat van deze eerste inventarisatie is opgenomen in een overzicht scholingsprogramma's zingeving en palliatieve zorg. Professioneel en betrokken (2004) Professioneel en betrokken - Psychosociale behoeften en zorg in de laatste levensfase, met bijzondere aandacht voor de rol van de maatschappelijk werker. Een voorstudie. Oktober 2004. Richtlijn spirituele zorg (2010) De richtlijn spirituele zorg, 2010. Signalering ethiek en gezondheid 2004 - terminale sedatie Signalement 'Terminale sedatie', Centrum voor ethiek en gezondheid. Signalering ethiek en gezondheid 2004 - thuiszorgtechnologie Signalement 'Geavanceerde thuiszorgtechnologie: morele vragen bij een ethisch ideaal'. Spirituele zorg thuis in de laatste levensfase 2007 Artikel in Zin in Zorg, tijdschrift van Relief over zorg, ethiek en levensbeschouwing. Sterven en rouw in verschillende levensbeschouwingen en religies Agora, landelijk ondersteuningspunt palliatieve zorg, heeft een document gemaakt over sterven en rouw in verschillende levensbeschouwingen en religies. Naast een korte beschrijving per religie of levensbeschouwing zijn tips opgenomen voor professionele hulpverleners.

	Verslagen werkconferenties en materialen spirituele zorg
Zoeken naar materialen deskundigheidsbevordering levensvragen De databank Materialen op de site van het Expertisenetwerk levensvragen en ouderen biedt een overzicht van onder andere handreikingen, werkboeken en filmmaterialen die ingezet kunnen worden voor deskundigheidsbevordering van beroepskrachten en vrijwilligers. Ook staan er materialen in voor ouderen zelf. 2012 - Bundel werkconferentie spirituele zorg 12 januari 2012 Actueel overzicht landelijke ontwikkelingen, o.a. Van Betekenis, voorbeelden uit de netwerken en andere materialen van de werkconferentie spirituele zorg van 12 januari 2012 2012 - Verslag werkconferentie spirituele zorg van 12 januari 2012 - Paulien Rijkhoek Paulien Rijkhoek maakte een uitgebreider verslag van de werkconferentie spirituele zorg van 12 januari 2012. 2011 - Stand van zaken spirituele zorg in de palliatieve zorg - infographic Aandacht voor spirituele zorg is een vast element in palliatieve zorg sinds het baanbrekende werk van Dame Cicely Saunders en de opname van deze dimensie in de denitie van de WHO. In de praktijk is er echter nog veel werk te doen. Op dit moment zijn veel goede ontwikkelingen gaande, die echter nog erg steunen op een klein aantal hoog gemotiveerde personen. 2011 Position paper spirituele zorg in de palliatieve zorg Position paper spirituele zorg in de palliatieve zorg 2011 Carlo Leget, André Rhebergen en Marijke Wulp 2011 - Agora nieuwsbrief spirituele zorg in de palliatieve fase (november 2011) Voor u ligt de tweede nieuwsbrief van het project Expertise en visieontwikkeling spirituele zorg in de palliatieve fase. Als vervolg op de eerste nieuwsbrief sturen we hierbij een update van de ontwikkelingen. Er is dit jaar veel gebeurd in binnen- en buitenland. Deze nieuwsbrief zal vooral ingaan op de actuele ontwikkelingen in Nederland. Bijgevoegd vindt u een overzicht waarbij de huidige stand van zaken, internationaal en nationaal, in beeld is gebracht op basis van het position paper dat dit jaar is geschreven. 2011 - Nieuwsbrief spirituele zorg in de palliatieve fase (januari 2011) Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van het project Expertise- en visieontwikkeling spirituele zorg in de palliatieve fase. Dit project is in 2009 en 2010 uitgevoerd, financieel ondersteund door het ministerie van VWS. Het heeft o.a. het visiedocument ‘Spirituele zorg; verbindende schakel in de palliatieve zorg’ opgeleverd. Daarin staan de uitgangspunten en kerndoelen voor een toekomstig beleid t.a.v. spirituele zorg in de palliatieve fase geformuleerd. Met deze nieuwsbrief willen we iedereen die spirituele zorg ‘waar wil gaan maken’ in de eigen organisatie of het eigen werkveld op de hoogte houden van de ontwikkelingen. Ook nodigen we een ieder uit op de inhoud te reageren en eigen ervaringen en plannen ter bevordering van spirituele zorg te delen. 2010 - Visiestuk Spirituele zorg - Verbindende schakel in de palliatieve zorg Met dit visiedocument willen we relevante beroepsgroepen, vrijwilligers, cliënten- en mantelzorgorganisaties en opleidingen bereiken. Samen kunnen we er voor zorgen dat de spirituele dimensie meer aandacht krijgt binnen de zorg. Dat vraagt om inzet en commitment van iedereen die in de palliatieve zorg actief is. 2010 - Bundel werkconferentie spirituele zorg 24 juni 2010 Visie op spirituele zorg. Deskundigheidsbevordering. 2009 - Symposiumbundel Palliatieve zorg in de eerstelijn Op 11 juni 2009 was in Breukelen een werkconferentie over spirituele zorg in de eerstelijn. Het verslag en de presentaties van de bijeenkomst zijn nu gebundeld en beschikbaar. Tijdens de werkconferentie zijn een aantal nieuwe regionale initiatieven gepresenteerd. Daarna zijn de conceptversie van de richtlijn spirituele zorg en het project competentie-eisen spirituele zorg besproken. 2008 - Een onderwijsmodule over spirituele zorg; inhoud en effect - René van Leeuwen In het ochtendgedeelte (10.30 – 12.45 uur) zullen de scholingen op het gebied van spirituele zorg centraal staan. 2008 - Overzicht top-tips en ‘missers’ deskundigheidsbevordering spirituele zorg Overzicht top-tips en ‘missers’ deskundigheidsbevordering spirituele zorg. Werkconferentie spirituele zorg in de laatste fase, 17 juni 2008. 2008 - Richtlijn spirituele zorg en existentiële crisis - Carlo Leget Het middaggedeelte (13.30 – 16.00 uur) is gewijd aan de reacties op de conceptrichtlijn ‘Spirituele zorg en existentiële crisis’, zoals die in voorbereiding is voor het VIKC-richtlijnenboek (streeftijd digitale publicatie eind 2008). 2007 - Verslag ‘Palliatieve spirituele zorg in de thuissituatie' Verslag van de werkconferentie ‘Palliatieve spirituele zorg in de thuissituatie’, 21 juni 2007. 2006 - Verslag werkconferentie 'Palliatieve spirituele zorg' Verslag werkconferentie ‘Palliatieve spirituele zorg’ - 2 juni 2006. 2006 - Henk Jochemsen - Behoort aandacht voor spiritualiteit tot palliatieve zorg? Behoort aandacht voor spiritualiteit tot de medische zorg? Henk Jochemsen 2006 - Presentatie werkconferentie 'Palliatieve spirituele zorg' Werkconferentie ‘Palliatieve spirituele zorg’ - 2 juni 2006 - handout presentatie.