Logo NIVEL
De inhoud van dit onderdeel is verzorgd door NIVEL (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg).
Begeleiding bij beslissingen rondom het levenseinde

Bij beslissingen rondom het levenseinde gaat het bijvoorbeeld over levensverlengende handelingen, wel/geen reanimatie of beademing, wel of geen actieve euthanasie bij ondraaglijk lijden. Uit recent onderzoek blijkt dat achteruitgang vaker en ondraaglijke pijn minder vaak de reden is om te besluiten tot euthanasie (Marquet e.a. 2003). Dit hangt waarschijnlijk sterk samen met de vele verbeteringen in pijnmanagement.
Beslissingen rondom het levenseinde zijn dermate ingrijpend dat de emoties bij alle betrokkenen hoog op kunnen lopen. Het vraagt dus tijd en vooral goede communicatie van de arts om de patiënten en diens naasten te helpen bij het nemen van dergelijke beslissingen (Spreeuwenberg e.a., 2002). Daarbij vindt men het van belang dat de wens van de patiënt zelf doorslaggevend blijft (Francke en Willems, 2000). Een euthanasieverklaring (Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie) (www.nvve.nl/) of een levenswilverklaring (Nederlandse Patiënten Vereniging) (www.npvzorg.nl) kunnen hierbij ondersteunend zijn.