In de Liverpool Care Pathway (LCP)  staat de medische diagnose naderende dood ofwel dood binnen enkele één tot twee dagen. Ellershaw wil hiermee behandelende artsen scherpen en dwingen om zich te realiseren of bij een patiënt de dood nadert. Voor de logistieke organisatie is van belang, dat op zo’n moment de familie wordt gealarmeerd: niet te vroeg en niet te laat. Directeur Reneé Otter van het Integraal Kankercentrum Noord Oost (IKNO) was van mening dat zo’n diagnose niet te stellen is. Haar collega Anneke Dekkers van het Integraal Kankercentrum Rotterdam (IKR) en enkele verpleegkundigen in de congreszaal meenden van wel. Zij noemden symptomen als laag bewustzijn, niet in staat te drinken en de lippen in de vorm van de letter O (O-sayers). Weer andere hulpverleners meenden toch van niet. Zij wezen dat ervaren hulpverleners de naderende dood aanvoelen: verpleegkundigen hebben een niet-pluis gevoel. Guus Schrijvers van het Julius Centrum leidde het plenaire congresdebat en riep op tot nader onderzoek.

De LCP is een zorgpad voor de stervensfase met 5 onderdelen:

1. klachten en symptomen van de terminale patiënt 
2. een beslisboom over besluiten aan het einde van het leven 
3. zorgverlening die de pijn verlicht (comfort care) 
4. psychologische en spirituele hulp 
5. de inzet van partners en vrijwilligers.

John Ellershaw sprak over de LCP tijdens het congres 'Recente ontwikkelingen in zorgpaden' van CBO en Julius Centrum. Het IKR en de Eramus Universiteit hebben het LCP in Nederland geïntroduceerd als het Zorgpad Stervensfase. Anneke Dekkers verzogde een workshop over het Zorgpad Stervensfase.

Meer informatie:

• Presentaties congres 'Recente ontwikkelingen in zorgpaden' - 29 januari 2010
• Workshop 'Het Zorgpad Stervensfase' - Anneke Dekkers - 29 januari 2010

Bron: Nieuwsbrief Public Health Nr. 381, 31 januari 2010, Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen.