Longarts Sander de Hosson - Waanzin
Longarts Sander de Hosson - Waanzin

Aantal weergaven: 78605

Waanzin

"Ik zie haar angst en voel de waanzin die dit gezin doormaakt. Ik kan niets anders uitbrengen dan een bevestiging."

“Op verzoek van de chirurg aan het eind van je spreekuur,” zegt ze met een veelbetekenende blik. Mijn secretaresse staat in de deuropening. Ik ken deze blik en vooral het tijdstip ‘aan het einde van het spreekuur’. Het zijn ‘spoedplekjes’. Ofwel plaatsen voor afspraken die kunnen uitlopen in de lunchpauze. Ik kijk naar de foto. Een kleine tumor in de linkerbovenkwab; verder weinig afwijkingen. “Prima,” zeg ik.

Als ze binnen zijn, wijst hij mij de plek in zijn lies aan, waar hij nog geen week eerder pijnloze zwellingen had gevoeld. De chirurg heeft erin gebiopteerd en tot diens verbazing, blijkt het om longkanker gaan. Ik verbaas me niet. Na ruim een decennium longkanker behandeling ben ik nergens meer verbaasd over. Ik heb uitzaaiingen van longkanker in vrijwel elk orgaan gezien. Longkanker heeft niets met fatsoen te maken. Beschaafdheid en deze ziekte gaan niet samen.

Ik lees het verslag van de patholoog: ‘adenocarcinoom, beeld past bij longkanker’ en besluit aanvullende onderzoeken in te zetten, om te kijken of we een van de nieuwere middelen kunnen proberen. Het betekent wel dat we twee weken moeten wachten. “Maar die tijd hebben we wel.”

Twee weken later

Dat blijkt in het geheel niet te kloppen, besef ik als hij tot mijn verbazing in een rolstoel in mijn wachtkamer zit. Ik frons mijn wenkbrauwen en roep hem binnen. Zijn vrouw duwt hem voort en verontschuldigt zich: “Hij is wat gaan hyperventileren.” En alsof iemand in een dergelijke situatie de rust zou kunnen bewaren: “Hij is erg bang geworden van alle gebeurtenissen van de laatste weken. Het vreet aan hem, weet je.”

Als we zitten, valt inderdaad direct de versnelde ademhaling op. Maar op geen enkele manier oogt dit als hyperventilatie. Ik zie een fors benauwde patiënt, die naar lucht hapt. Ik pak mijn stethoscoop en vraag hem zijn trui omhoog te doen. “Morgen ga ik naar een psychiater, die kan hier vast wat aan doen,” fluistert hij.

Als ik naar zijn longen luister, hoor ik aan beiden kanten forse afwijkingen. “Dit is geen hyperventilatie, helemaal niet zelfs” zeg ik zacht. De in de haast gemaakte longfoto bevestigt mijn bange vermoeden. Het beeld is in twee weken volkomen veranderd. Was de tumor kort geleden nog klein, nu neemt hij de volledige linker bovenkant van de foto in. Waar eerder het middenrif aan beiden kanten nog goed te zien was, prijkt nu een forse hoeveelheid vocht. Het hart is sterk verwijd, een duister teken van vocht in het hartzakje. Tot overmaat van ramp zie ik dat overal in het resterend longweefsel grove en fijnere witte strepen zijn ontstaan. “Lymfangitis carcinomatosa,” huivert het door mijn hoofd. Uitzaaiingen in alle lymfebaantjes, een slecht teken.

Niet alleen ik, maar ook hij, zijn echtgenote en dochter kijken onthutst naar de foto.

“Dit is waanzin,” ontschiet me en ik schrik dat ik het hardop gezegd heb. De ontzetting is zo groot en zo oorverdovend dat het niet eens meer opvalt dat het minutenlang heel stil blijft, daar in de spreekkamer, aan het einde van het spreekuur. Ik doorkruis de stilte. “Ik neem u op.”

Een dag later

De zuurstof, maar liefst 6 liter per minuut, helpt, maar de benauwdheid is vooral verminderd door het weghalen van het vocht dat achter zijn long en in het hartzakje zit. Zijn conditie is door de snelle groei van de ziekte de laatste twee weken snel verminderd. We hebben afgesproken het nu over verdere behandeling te hebben. Maar we moeten ook eerlijk zijn. Wat is er te behandelen als een ziekte zich als een waanzinnige gedraagt? Als de toch al zo oneerlijke spelregels, op zo’n brute wijze gewijzigd worden. Als de tentakels van kanker in nog geen twee weken op deze wijze vat krijgen op alles dat belangrijk is.

En dat weet zijn dochter ook. Ze is een twintiger en zit pontificaal op het voeteneind van zijn bed, tussen zijn benen in, met haar elleboog rustend op zijn knie. Nog voor ik zit, begint ze te praten. Het gaat door merg en been. Over benauwdheid, over haar vader die nog geen maand geleden nog volop op de fiets zat. Over zijn ijzeren conditie. En over de vrije val naar beneden. De benauwdheid. De verschrikkelijke nachten. Het gebrek aan handvaten om grip te krijgen op deze situatie. De oneerlijkheid. De vernedering.

Haar betoog eindigt met de enige vraag die ze aan me heeft. Het is nauwelijks een vraag. “Hij gaat dood, hè? Hij gaat snel dood, heel snel, toch?”

Mijn lijf zijgt ineen. Een trilling door mijn lichaam. Haar blik. Moedeloosheid. Wat kan ik zeggen? Ik voel de krachteloosheid van dit moment. Hier passen geen woorden over standaardbehandelingen, geen hoopvolle beloften over nieuwste behandelmogelijkheden. Bij zijn zeer matige conditie is elke op tumorgerichte behandeling een rampkoers die het leed alleen maar groter zal maken. Er is geen antwoord op krankzinnigheid.

Ik zie haar angst en voel de waanzin die dit gezin doormaakt. Ik kan niets anders uitbrengen dan een bevestiging. “Ja… Ja.”

“Dan wil ik naar huis,” zegt hij, bijna emotieloos. “Dan wil ik naar huis om daar te sterven.” Zijn vrouw en dochter pakken hem vast. Ze knikken. “Naar huis.” En de emotie valt pas als zijn dochter opveert en de armen om hem heen slaat.

Als laatste praten we over de dood. Ik zie het als mijn expliciete taak om als zorgverlener in het ziekenhuis het traject daarnaartoe zo goed mogelijk voor te bereiden. Om een radartje te zijn in de hoopvolle doorontwikkeling van palliatieve zorg in Nederland die alles in het werk zet om de waardigheid van het leven te bewaken tot in de laatste seconde van dat leven, zo goed en kwaad als dat zal gaan. Geen onnodige medicatie. Een schouder. Een morfinepompje tegen benauwdheid. Zuurstof. Terminale thuiszorgverpleegkundigen. Goede overdracht met de huisarts. En daar mag echt helemaal niets verkeerd gaan. Dat zit echt in mijn uiterste allergie.

Afscheid

Daar ligt hij. Op een brancard van de ambulance. Met vol respect wordt hij door de ambulanceverpleegkundigen omhoog getild. Nauwelijks mocht ik hem leren kennen. De antwoorden die ik zou kunnen hebben, bleken al op voor de vragen überhaupt gesteld konden worden.

In het antwoordloos afscheid dat volgt, schuilt iets moois. Het is de menselijkheid binnen al de waanzin die ik nu zo krachtig voel. Zijn uitgestoken hand, trots. Ik pak hem vast en slik. Een huivering over mijn rug. Zijn hand. Haar hand in de buurt. We knijpen zacht. Het is een kort saluut van nabijheid, die ik zo nadrukkelijk beleef. En dan volgt dat “Dag,” hij zegt het zacht. En rijden ze weg. Naar huis.

(c) Longarts Sander de Hosson

Auteur: Sander de Hosson

Meer links

IconClassfa-newspaper-o

22 reactie(s) op artikel "Longarts Sander de Hosson - Waanzin"


yvet
11-11-2016 10:01

Met een brok in mijn keel, en ja ook toch een traan lees ik deze aangrijpende blog. Wat een onmacht kun je als familie maar ook als zorgverlener voelen. Heel herkenbaar voor mij als hartfalenverlpeegkundige. In deze moeilijke situaties is het heel belangrijke een fijne arts naast je te hebben die alles goed af weet te ronden en eerlijk is als er niets meer te redden is. Een waardig einde met een goed palliatief traject is dan het belangrijkste wat je een patient nog kan bieden.

Mooi geschreven.



Karin Rikhof
11-11-2016 11:08

Mooi geschreven, vol gevoel. De onmacht is zo duidelijk te lezen.

Ik heb 2 weken de onzekerheid gehad 'zijn het uitzaaiingen van de longkanker' (adenocarcinoom)...... voor mij kwam gelukkig een wat onschuldiger diagnose uit het onderzoek.

Maar die steeds terugkerende onzekerheid is vreselijk. Gelukkig heb ik ook fijne longartsen.



Simone Bol
11-11-2016 16:49

Aangrijpend en tegelijkertijd mooi geschreven! Wat een mooi en tegelijkertijd moeilijk beroep is het werken de zorg! Een beroep waarvoor je zoveel empathisch vermogen moet hebben om goed te zijn in wat je doet en zo sterk moet zijn om je eigen gevoel opzij te kunnen zetten. Bijna onmenselijk! Diep respect dat je dit zo op deze manier met ons kunt delen !



Wiltjan Iedema
11-11-2016 20:38

Het is mooi om te zien hoe je kwetsbaar durft te zijn. Dat heeft deze wereld nodig, de kracht die alles schoonheid geeft.



Anja Eefting-Tingen
12-11-2016 04:18

Mooi Sander, als het op den duur in de zorg niet meer leuk is, kun jij altijd nog auteur worden. Ik heb ook nog wel aantal verhalen als holistisch fysiotherapeute, kinder en sportfysio.

Eerlijkheid, ook als (para)medicus zo belangrijk!

Fijn weekeind!

Anja



Marjan
12-11-2016 05:18

Sander's artikelen worden ook in Tasmanië (Australië) gelezen.

( mijn schoonzus doet ze op Facebook.)

Zo goed geschreven en zo emotie-vol.



Koos Immerzeel
12-11-2016 10:32

Beste Sander,

Mooi geschreven, zoals je veel vaker doet. Dank je wel! Je bent een inspiratie voor mij in mijn eigen werk. Ik hoop vaker van je te lezen.



Dineke
12-11-2016 18:04

Bijzondere momenten en heel mooi verwoord. U bent een bijzonder mens. Ik spreek uit ervaring, toen mijn man Frans Kuiper bij u was. Er zijn een paar zeer indringende dingen tegen mij gezegd, die zal ik nooit vergeten. Nog dank je wel daarvoor.



Margot
13-11-2016 12:10

Kwetsbaar ,gevoel laten spreken ,

Wie durft het nog?

Respect!

Sterkte voor de dierbaren die achter gebleven zijn .



Janny koorn
13-11-2016 14:22

Hij was mijn arts 3 jaar geleden. De grootste knuffelbeer die ik ken met een heel groot hart op de juiste plaats. RESPECT



Ria
13-11-2016 16:24

Bij mij is mijn rechterlongkwab weg gehaald vanwege kanker..dit was in maart..ben nu al zoveel maanden verder...mij rest dankbaarheid als ik dit lees, kan zooveel slechter lopen als in dit verhaal. ...kippenvel



Henk
15-11-2016 12:38

Heel moois geschreven Sander wat een warmte en emotie . Maar tegelijk je eerlijke eigen machteloosheid . Wij hebben het ook helaas mee moeten maken met mijn vrouw . Endeldarm kanker met uitzaaien in o.a lever en longen. De kuren in het streekziekenhuis gaven geen eenegring . Zij heeft nog meegedaan met een TRIALL in het A VL omdat ze nog wat wilde betekenen voor de medemens . Dit is een hel geweest die ze oh zo dapper heeft ondergaan . We zijn moeten stoppen omdat er sprake was tijdens de TRIALL van 56 procent . Op 22 juli is ze naar een moedige strijd en enorme waardering van de omgeving helaas overleden . De eerlijkheid waarmee je deze blog schrijft is zo herkenbaar alleen maar wat mij betreff respect voor jouw / jullie inzet voor kankerpatiënten .

Groet

Henk



Els Brouwer
15-11-2016 14:14

Indruk wekkend! De mildheid, de afstemming op de mensen en de situatie. Zo kan je je over geven aan wat komt. Dank!



Els Brouwer
15-11-2016 15:29

Indruk wekkend! De mildheid, de afstemming op de mensen en de situatie. Zo kan je je over geven aan wat komt. Dank!



Maurits Mares
16-11-2016 10:16

Diep Respect Sander voor jou en de wijze waarop jij je vak beleeft.

Het is fijn om mensen hoop te kunnen geven en ze daadwerkelijk te kunnen helpen. Maar het de keerzijde is oh zo waar en oh zo hard. Daar laat jij een prachtige balans zien tussen de mens en de professional. Geeft mij extra vertrouwen.



Marion den bouwmeester
17-11-2016 13:15

Wat kun jij toch prachtiggg!! Schrijven, ik heb niets met longen en ziekten maar wel met menselijkheid, een 10 met een gouden griffel v empathie!!!



erica brettschneider
18-11-2016 09:17

Bewonder zo de intensiteit en inzet voor het diep menselijke empathische van je vak en zo prachtig en ontroerend beschreven. Lijden ervaren en toch heelheid aanbrengen.

Hoop nog veel van te lezen.



Patries Baijer-Jakubka
19-11-2016 11:34

stil, diep ontroerd.

bewondering en respect.



Petra Scholten
19-11-2016 14:58

Wauw, wat schrijf jij mooi. Dank je wel voor het delen.



Jan Taco te Gussinklo
21-11-2016 18:21

Aangrijpend verhaal.



anne
23-11-2016 20:59

Wat kan leven ovoorstelbaar moeilijk zijn,

wat een les om het leven te vieren, elke dag dat het nog kan..............



Olga
20-12-2016 20:41

Wat ben u een fijne arts Sander de Hossen! Een gevoelsmens, wat moet dat fijn zijn voor een patiënt. Ben zelf ook longpatient, maar heb zelden zo'n fijne arts meegemaakt!

Laat uw reactie achter

Naam:
E-mailadres:
Reactie:
Reactie toevoegen



Minnie - Blog Francien verpleegkundige ouderenzorg dinsdag 5 december 20172

Minnie - Blog Francien verpleegkundige ouderenzorg

“Geen zin in!”, brulde ze. Als ik niet zo verbaasd was geweest, had ik hard moeten lachen. Zo makkelijk gaf ik mij niet gewonnen.
Wat leeft er in palliatieve zorg in het zuiden van Nederland? woensdag 29 november 20170

Wat leeft er in palliatieve zorg in het zuiden van Nederland?

Het enthousiasme voor palliatieve zorg, hart voor de mensen waar het om draait en de drive het goede te doen. En…praten over het...
Tussenstand - Blog Christiaan Rhodius woensdag 22 november 20170

Tussenstand - Blog Christiaan Rhodius

‘Ik ga wel in de hoek zitten,’ schatert Arnold, ‘daar zit ik toch altijd al.’ Hij hangt zijn jas over de stoel van de...
RSS