Longarts Sander de Hosson - Puur
Longarts Sander de Hosson - Puur

Aantal weergaven: 77070

Puur

"Lenig klimt ze op het bed en gaat boven op zijn buik zitten. Niemand grijpt in. Natuurlijk niet. Het is prachtig."           

Zijn ogen staan wijd open en met een lampje schijn ik in zijn pupillen. Er is geen enkele reactie op het licht. "Hij is dood", zeg ik tegen zijn vrouw in de hoek die mij onbewogen aankijkt. Op haar schoot zit hun dochter. Ik kijk naar haar twee eigenwijze hoogblonde staartjes. Ze is prachtig. Zes jaar oud. Op haar schoot zit een beer die ze stevig omklemt met beide handen, zodat niemand in de verleiding komt überhaupt te overwegen hem te pakken. “Daar krijgen we nog veel mee te stellen", had hij mij trots verteld toen ik hen voor de eerste keer zag. 

Op het bed ligt het lichaam van haar man, en haar vader. Een dertiger. Longfibrose. Dood. Absurd. 

Na een geslaagde longtransplantatie, enkele maanden geleden, ontstond hoop. Maar toen een grote tegenslag: een afstotingsreactie door het lichaam. Nog hogere doseringen medicijnen met nog heftigere bijwerkingen. Verslechtering. Een infectie. Opname op de Intensive Care. Intubatie. Beademingsapparatuur. Wanhoop.

De laatste week gaat het snel achteruit. We doen ons uiterste best, antibiotica, de nieuwste beademingstechniek, medicatie om zijn bloeddruk op peil te houden, maar het haalt niets uit. Vernederend. Als arts-assistent op de IC vertel ik op die finale dag dat het geen zin meer heeft. Dat de mogelijkheden zijn leven te redden op zijn. Dat het 'medisch zinloos handelen' is, zoals het multidisciplinair team dit vanochtend zakelijk formuleerde in een emotioneel overleg. 

In de verte zakt de zon achter een rij bomen in nazomerende warmte. Oranje strepen tekenen het decor op de muur in het kleine kamertje, waar we hem naartoe gereden hebben. Het valt me steeds weer op hoe de natuur zich laat zien op dit soort beklemmende momenten. Misschien komt dat doordat dit juist de momenten zijn waarop je er acht op slaat. 

Daar staan we, op een rij. Twee verpleegkundigen, een fysiotherapeut en ik. Als de beademingsmachine is gestopt en de tube in één soepele beweging is verwijderd, komt de serene stilte die slechts onderbroken wordt door zacht gezoem van een pomp met medicatie. Deze voorkomt dat hij benauwd zal worden. In die intimiteit van dat moment, het voelt als een eer om erbij te mogen zijn, zie ik hoe zijn vrouw zijn hand vasthoudt. Ik zie hun dochtertje naast haar. En dan gebeurt het, even schik ik ervan als ik zie dat zij opstaat. Niet omkijkt. Niet naar ons kijkt. Lenig klimt ze op het bed en gaat boven op zijn buik zitten. Niemand grijpt in. Natuurlijk niet. Het is prachtig. 

Minuten erna stokt zijn ademhaling en dan zijn hart. Dan is hij niet meer. 

Als ik die kamer verlaat en de papieren ingevuld heb, loop ik samen met één van de verpleegkundigen over de gang. In de hoek ontwaren we het meisje. Ze speelt met poppen. Als ze me ziet, stapt ze naar voren en kijkt mij vragend aan. 

“Weet papa eigenlijk zelf wel dat hij dood is?” 

Ik sta aan de grond genageld. De vraag verplettert me. Ik weet niet wat te zeggen. En - verbaasd dat ze niet meteen een antwoord krijgt - blijft ze me aankijken. Mijn reactie op deze zo prachtige vraag zal niet komen.

De verpleegkundige ziet mijn vertwijfeling, pakt haar op en loopt met haar naar het raam. Ze wijst naar de hemel die nu vol sterren is. “Ja", zegt ze. Kijk maar. Ze wijst naar boven. Daar. Die ene ster. Hij zwaait naar jou.

Dan heft het meisje haar hand en zwaait terug. Het is een kort, maar plechtig afscheidsgebaar. Dan springt ze op de grond, draait zich om en rent terug naar haar speelgoed alsof er niets gebeurd is. Ik slik, onder de indruk van wat er hier gebeurt, van het meisje, van haar vraag. En vooral ook van het kordate handelen van deze jonge verpleegkundige.

Nu jaren later, speelt de vraag, zo mooi en puur, nog vaak in mijn gedachten. Het is een levensvraag. Zorgverleners die terminale patiënten begeleiden, weten dat er veel vragen zijn rond het levenseinde waarop een antwoord niet of nauwelijks mogelijk is. Het is precies zoals iemand*) dat laatst zo mooi zei: 'Levensvragen zijn trage vragen. Het zijn vragen die aandacht nodig hebben, niet een antwoord.'

*) Els van Wijngaarden in 'Omgaan met cliënten met een voltooid leven' van journalist Aliëtte Jonkers, Nursing, februari 2017.

(c) Longarts Sander de Hosson

 


Auteur: Sander de Hosson

Meer links

IconClassfa-newspaper-o

5 reactie(s) op artikel "Longarts Sander de Hosson - Puur"


Ieneke Bouwers
17-2-2017 12:46

Ik lees en volg al lange tijd de blogs van Sander de Hosson, zo'n empathisch arts, fijn als je door hem begeleid wordt.

Ik ben coordinator in het inloophuis SIgrids Garden in Emmen en ik zou het zooooo fijn vinden als hij een keer een lezing zou willen houden voor de mensen die worstelen met dit soort angsten als doodgaan, omgaan met de ziekte enz.

Zou dit een mogelijkheid zijn zonder dat het ons heel veel geld gaat kosten, daar we dat niet hebben maar wel mensen een handreiking willen geven, informeren en daardoor helpen beter met hun problemen om te kunnen gaan.

Hoor heel graag iets van U!

Hartelijke groet Ieneke



Anneke Hof
18-2-2017 08:57

Mijn moeder is net overleden, ik voel u liefde, intimiteit, zorgvuldigheid en het respect voor de mens en de dood.



Ron van Rijt
18-2-2017 13:12

Zelf terminaal ziek (zwaar COPD) voel ik dat het einde naderbij komt.

Een soort berusting, ... maar toch de angst voor wat gaat komen; en de angst om alleen te zijn als het zover is. - Hoe lang heb ik nog ?

Positief blijven, elke dag weer. - Mensen die afhaken, iedereen heeft het druk en het leven gaat door.

Gewoon positief blijven; ... misschien valt het allemaal wel mee ?



Leen Kessels
18-2-2017 23:42

Mijn man is overleden door een teken beet een hele lijdends weg



Annie Hofstede
19-2-2017 09:46

Morgen is het 15 jaar geleden dat mijn man, na een ziekte van 4 maanden, op 61 jarige leeftijd overleed aan alvleesklierkanker. Mede door de begeleiding van onze huisarts was hij niet bang om dood te gaan. Alles heeft hij bespreekbaar kunnen maken en ons dingen gezegd die er toe deden. Ik heb er, voor de kinderen, een boek over geschreven met als titel: "MIJN VOGEL IS GEVLOGEN', alleen Hij weet waar naar toe..

Een blijvende herinnering aan hem én troost.

Laat uw reactie achter

Naam:
E-mailadres:
Reactie:
Reactie toevoegen



Minnie - Blog Francien verpleegkundige ouderenzorg dinsdag 5 december 20172

Minnie - Blog Francien verpleegkundige ouderenzorg

“Geen zin in!”, brulde ze. Als ik niet zo verbaasd was geweest, had ik hard moeten lachen. Zo makkelijk gaf ik mij niet gewonnen.
Wat leeft er in palliatieve zorg in het zuiden van Nederland? woensdag 29 november 20170

Wat leeft er in palliatieve zorg in het zuiden van Nederland?

Het enthousiasme voor palliatieve zorg, hart voor de mensen waar het om draait en de drive het goede te doen. En…praten over het...
Tussenstand - Blog Christiaan Rhodius woensdag 22 november 20170

Tussenstand - Blog Christiaan Rhodius

‘Ik ga wel in de hoek zitten,’ schatert Arnold, ‘daar zit ik toch altijd al.’ Hij hangt zijn jas over de stoel van de...
RSS