Longarts Sander de Hosson - Merlot
Longarts Sander de Hosson - Merlot

Aantal weergaven: 60340

Merlot

'Haar blik verandert in een vragende verbazing als ze naar mijn glimlachend gezicht kijkt. Het is verrassend hoeveel vaker deze en soortgelijke vragen gesteld worden. Alsof mensen die gaan sterven ineens helemaal niets meer mogen.'

“Ping”. Mijn telefoon toont diep in de avond een WhatsApp-berichtje van de dienstdoende arts-assistent. Het is een kort bericht. Misschien klinkt het als een kleinigheid, een detail. Maar nee, dat is het beslist niet. Integendeel.

Schermafdruk bericht op telefoon - Longarts Sander de Hosson 'Merlot'

Eerder die dag had ze het gevraagd. Ze had onze verbouwereerde gezichten verwacht. Maar niet om de reden die ze dacht.

“Mag ik nu eigenlijk nog wel een glas wijn?”

Tegenover me zit een vrouw die in een jaar veel tegenslag te verduren heeft gekregen. In dat tijdsbestek werd een longkwab verwijderd en ik zie nog haar stralende gezicht toen de snijranden vrij bleken te zijn en de verwijderde lymfeklieren geen uitzaaiingen bevatten.

Nog geen vijf maanden later toont longkanker zijn werkelijke aard. Haar gedragsverandering in weken tijd blijkt veroorzaakt te worden door uitzaaiingen in de hersenen. Bestralingen volgen. Chemotherapie omdat er ook bijnieruitzaaiingen blijken te zijn. Forse bijwerkingen. Misschien wel de belangrijkste is het verlies van haar haar. Het kost haar eer en zelfvertrouwen. Een symptoomvrije tijd volgt. Ze zal me vaak beschrijven hoe waardevol die is. Maar nu, aan het einde van een weg tussen verdriet, vreugde en afscheid, is ze stervende. Ze is blij als dit ‘vonnis’ valt. “Eindelijk,” zegt ze. “Eindelijk”.

Een paar dagen tevoren hebben we haar opgenomen met een darmafsluiting. Ze vertelt al dagen, misschien al wel ruim een week nauwelijks meer gegeten te hebben en ze kan met moeite nog wat water drinken. De darmen liggen vrijwel helemaal stil. Kanker heeft weinig oog voor anatomische grenzen. De bruut bekommert zich niet om verstoring van de bloedvoorziening van een vitale structuur. Met verbluffend weinig moeite ontneemt hij haar decorum.

Ze kijkt me serieus aan. “Mag dat echt wel?” Haar blik verandert in een vragende verbazing als ze naar mijn glimlachend gezicht kijkt. Het is verrassend hoeveel vaker deze en soortgelijke vragen gesteld worden. Alsof mensen die gaan sterven ineens helemaal niets meer mogen. Dat ze muisstil in bed moeten liggen wachten tot de dood voorbij komt. Dat al die dingen die het leven mooi maakten, ineens niet meer zouden gelden, omdat ze niet meer zouden kunnen of mogen.

Terminale zorg is niet alleen medicijnen zoals morfine of dormicum geven. Niet alleen meer dan duidelijke slechtnieuwsgesprekken voeren. Niet alleen uitleggen welke mogelijkheden er zijn om lijden in een sterfbed te verlichten. Terminale zorg is veel meer dan dat. Terminale zorg is vooral ook niet naar de anders vaak nodige of zinnige regels kijken. Het is ook de vrijheid nemen om daarvan af te wijken en om binnen de mogelijkheden die welke zorgverlener dan ook heeft alles voor een stervende patiënt te kunnen betekenen. Terminale zorg is toch nog even langskomen, ook als het echt helemaal niet meer nodig is. Een aanraking als dat kan en gepast is. Toestaan dat de hond of de kat gedag komt zeggen en natuurlijk, als het even kan, blijft slapen. Terminale zorg is aan het bed zitten. Er simpel weg gewoon zijn en luisteren. Om aan te horen, vaak niet eens om antwoorden te geven. Het blijkt dat de antwoorden vaak allemaal op zijn.

Terminale zorg is vragen wat nu nog echt belangrijk is. Wijzen op een glas wijn. Zelfs als er ‘niets per os” op het bordje naast het bed prijkt.

Haar vragende ogen veranderen als ze onze reactie hoort. “Natuurlijk kan dat!” roepen de verpleegkundige en ik in koor. “En neem dan vooral geen slobberwijn,” voegt de keuze-co eraan toe. “Neem overigens nooit slobberwijn”, spreekt de verpleegkundige een stoel verderop wijselijk.

Als ik de dag erna op mijn werk kom en ze overleden blijkt, is kamer 18 nog niet zo lang ervoor leeggehaald. Ik stap er nog even binnen en glimlach als ik de fles wijn in de hoek zie staan. Er is nauwelijks uit gedronken, maar daar gaat het ook helemaal niet om.

Dit was geen detail. Beslist niet. Dit ging om hele grote zaken. Om waardigheid.

-

(c) Longarts Sander de Hosson 

Dit is een bewerking van een eerder verschenen artikel in het tijdschrift 'Psychosociale Oncologie' van de NVPO (Nederlandse Vereniging Psychosociale Oncologie).

Auteur: Sander de Hosson

Meer links

IconClassfa-newspaper-o

24 reactie(s) op artikel "Longarts Sander de Hosson - Merlot"


Antoinette
8-4-2016 20:12

Mee eens. Zorg in de laatste fase van het leven gaat niet meer over regeltjes en voorschriften. Het gaat over compassie, luisteren, steunen en ruimte geven. Samen zijn met prachtige bijzondere mensen die hun leven loslaten.



Trudy
8-4-2016 20:27

Je schrijft prachtig! Heb je mijn collums over zorg ook al eens gelezen? Mooi dat jij als arts jou menselijke kant ook laat zien!



Arnout Wurms
9-4-2016 00:14

sander de hosson- een Mensch...



Floor Keeldar
10-4-2016 15:33

als verpleegkundige ,maar vooral als mens, vind ik dit verhaal prachtig💝. Gaat om excellente zorg, waardigheid en liefde voor je werk🌹🍀🌹, deze mevrouw is als een gelukkig mens overleden



janine
10-4-2016 21:24

Prachtig geschreven...en zo waar.

Kippenvel!



Sandra
10-4-2016 21:31

Prachtig om dit te lezen

Zelf werk ik ook in de paliatieve zorg.

En het is belangrijk dat de cliënten nog kunnen doen wat zij willen.



Heleen
10-4-2016 21:33

Prachtige blog! Zelf heb ik , als verpleegkundige, een keer een laatste wens van iemand geweigerd. Wilde nog een keer naar beneden om een goede sigaar te roken met zijn zoon. Nu wil ik alles doen, maar met 10 liter zuurstof op een kapje was het me te gek. En hoewel het niet haalbaar was deed het me toch wat. Dat ik iemand zijn laatste wens moest weigeren. Mooi vak, maar soms...



Josephine luttikhold
11-4-2016 08:48

Sander, een mens, met een hart op de juiste plek. Veel bewondering voor je.



Ria
11-4-2016 15:24

Mooi geschreven,

juist op het eind kunnen kleine wensen groots worden! Fijn als je daaraan kunt en wilt voldoen!



aly van der vinne
11-4-2016 18:17

"onze" dokter de Hosson in "ons" WZA....rent, loopt, wandelt soms, groet altijd, z'n vak een roeping vindt.....



Ellen van den Oever
11-4-2016 18:54

Top Sander! Oja, diëtistentip uit het Martini; er kan ook jenever door de sonde 😜 Voor een heerlijke nachtrust...



Sander de Hosson
11-4-2016 21:05

Dank voor alle reacties en social media shares. Fijn dat palliatieve zorg door steeds meer mensen heel belangrijk gevonden wordt. En tenslotte in het bijzonder bedankt voor de twee laatste posts. Ik ben blij met het WZA en hecht grote waarde aan hele nuttige tips uit het ziekenhuis waar ik opgeleid ben!



Ingrid
12-4-2016 09:35

Hoe herkenbaar! De paliatieve zorg die mijn vader kreeg in het hospice in Nieuwegein (waar hij niet naar toe wilde, terwijl de huisarts het echt beter voor hem vond) was van hetzelfde laken en pak. Mijn vader leefde daar helemaal op! Had het (weer) over naar huis gaan. Hij was er immers maar tijdelijk om aan te sterken. Er werd hem niets in de weg gelegd en hij kreeg zorg die mijn broer en ik hem niet konden geven. 24 uur per dag.



Giny
12-4-2016 12:12

Mooi verhaal omdat deze contacten in een ziekenhuis of thuis een vorm aangeven van gelijkwaardigheid elkaar altijd een/iets (afscheid) gunnen zonder ja-maar en een klimaat dat de patiënt dit vraagt.!!!

Beste dokter ik werk in het Deventer ziekenhuis en blijf bloggen.



Miranda
12-4-2016 13:33

Maandag de 18e ga ik naar het symposium "Niet alles wat kan, hoeft" en zag op de agenda dat U hier ook spreekt. Ik kijk er naar uit. Hartelijke groet.



Jeroen Brandsma
12-4-2016 13:58

Dit verhaal omschrijft nu juist waar het om gaat in de zorg.

Er wordt zo vaak in welke discipline binnen de zorg je ook werkt.

Het gaat om menselijkheid begrip en kwaliteit van zorg.

Als je dit de boventoon in je beroep laat gelden dan komen de mooie en soms zo moeilijke momenten voorbij.

Het gaat niet om domweg je ding doen. Het doet er toe wat je doet.



Danielle
16-4-2016 09:44

Kan ik bij je komen werken??

Dit is werken met je hart en je ziel ...de zorg helemaal afgestemd op de zieke. Hartverwarmend en ontroerend om te lezen!!



Ankie Nijenhuis
19-4-2016 20:23

Een vriendin van mij heeft u gisteren horen spreken, tot tranen toe bewogen. Ik heb uw naam doorgekregen. Wat een mooie tekst.... En dan een glaasje merlot, misschien alleen genipt... Maar wat brengt het teweeg.

Zelf werk ik niet in de zorg, maar wat geweldig om u als arts tegen te komen, sukses.



Angelique
25-4-2016 22:22

Wat had ik mijn man en arts als u gegund. Zijn verhaal lijkt hierop al kregen wij nooit een vonnis...pas na bijna letterlijk schreeuwen of iemand ons wilde zeggen of hij doodging kregen we dat vonnis..Toen kon hij door de hersenmetastasen al niet meer praten en overleed hij 3 dagen later..ik met mijn 5 kleine kinderen verbouwereerd wat er nu ineens gebeurde. Dat hij is overleden kan niemand iets aan doen. Maar het had zoveel menselijker en thuis gekund. Fijn te lezen dat het ook zo kan...wat een goed werk ..petje af...



Gerry
25-4-2016 23:33

Zo mooi en warme blog steeds, zoals zorg moet zijn!

Helaas 22 april op het symposium niet aanwezig, had graag je invulling gehoord.



Astrid
26-4-2016 08:29

Wat is dit prachtig. Ik werk zelf met dementerende ouderen in de nachtdienst. Maar in de terminale fase vindt ik het allemaal goed. Familie/kaarsjes/wijntje. Als het maar een mooi afscheid is. Dat neem je altijd met je mee. Het wordt altijd zeer gewaardeerd.



Ingrid Zweers
26-4-2016 16:42

Afgelopen maandag naar je geluisterd in Doetinchem. Ik ken je van workshops patiatieve zorg. Ik ben longverpleegkundige werkzaam in de thuiszorg.

Maandag wist ik nog niet wat ik nu weet. Mijn vader is ernstig ziek, longkanker met uitzaaiingen. Het palliatieve traject is gestart. Ik zal aan je denken en meenemen wat er kan en wat er niet perse hoeft.



Erna van der Star
28-4-2016 17:47

Mooi Sander, wat je voor je patiënten doet en betekend.

Ik kijk weer uit naar een volgend longverpleegkundigen congres of symposium waar je enthousiast je kennis en kunde deelt met ons



Audrey Verhagen
7-7-2016 09:11

Konden we ons maar beter op het laatste stukje leven voorbereiden. Het is één ding dat mensen lichamelijk wegteren in het ziekenhuis maar dat ze ook geestelijk niet meer in staat zijn om eigen keuzes te maken is hartbrekend triest.

Laat uw reactie achter

Naam:
E-mailadres:
Reactie:
Reactie toevoegen



Minnie - Blog Francien verpleegkundige ouderenzorg dinsdag 5 december 20172

Minnie - Blog Francien verpleegkundige ouderenzorg

“Geen zin in!”, brulde ze. Als ik niet zo verbaasd was geweest, had ik hard moeten lachen. Zo makkelijk gaf ik mij niet gewonnen.
Wat leeft er in palliatieve zorg in het zuiden van Nederland? woensdag 29 november 20170

Wat leeft er in palliatieve zorg in het zuiden van Nederland?

Het enthousiasme voor palliatieve zorg, hart voor de mensen waar het om draait en de drive het goede te doen. En…praten over het...
Tussenstand - Blog Christiaan Rhodius woensdag 22 november 20170

Tussenstand - Blog Christiaan Rhodius

‘Ik ga wel in de hoek zitten,’ schatert Arnold, ‘daar zit ik toch altijd al.’ Hij hangt zijn jas over de stoel van de...
RSS