Longarts Sander de Hosson - Consoler toujours
Longarts Sander de Hosson - Consoler toujours

Aantal weergaven: 31514

Consoler toujours

'Ineens blijkt dat een ongeneeslijke ziekte, de start van het sterven, de dood en vooral zijn gruwelijke onomkeerbaarheid rauwer is dan de voorbereiding je ooit heeft verteld.'

 

La médicine 
c’est guérir parfois, 
soulager souvent, 
consoler toujours

Geneeskunde
is soms genezen
vaak verlichten,
maar altijd troost bieden.

(Ambroise Paré, 1510-1590)

 

"Hoe houd je dit vol!” De kleine onderdrukte trilling in haar stem is nog net hoorbaar. We zitten in de artsenkamer op de verpleegafdeling. Als ik me naar haar toe draai, zie ik de rode blossen op haar gelaat. Haar ogen. De tranen in de hoek. Ze is coassistente. Kordaat. Conscientieus. Haar tweede week in het ziekenhuis, eindelijk, na drie jaren in de collegebank.

We hebben net een heftig gesprek gehad met een oudere man, nog net geen 80 jaar oud. Sinds kort is hij bekend met longkanker met uitzaaiingen door zijn hele lichaam. We hebben hem kort opgenomen om het vocht, dat zich verzameld had achter zijn long, weg te halen. Meer dan vier liter en met succes. Opluchting. De benauwdheid is afgenomen. Zijn conditie is de laatste maanden in een vrije val geraakt. En hoewel hij nog van alles wil, heb ik hem net verteld dat chemotherapie niet meer kan. Ik heb hem net verteld dat hij sterven gaat.

"Hoe houd je het vol?" Het is een vraag die me veel vaker gesteld wordt. Het antwoord is minder complex dan wellicht verwacht. Het begeleiden van mensen met leed van dit kaliber is van een ongekende schoonheid. Dagelijks werken vele zorgverleners aan kwaliteit van leven en sterven voor patiënten die niet meer beter zullen worden. Zij werken aan het verlichten van pijn, benauwdheid en angst. Praten over hoe het verder gaat. Over sterven en over de dood en over hoe dat allemaal waarschijnlijk zal gaan. Wat wel en niet meer kan of hoeft. Over krachtige medicijnen die we hebben om te voorkomen dat mensen zullen stikken. Alleen dat laatste bericht al geeft zoveel opluchting.

En het is waar. Werken aan kwaliteit van leven tot in de allerlaatste minuut van dat leven is een ongekende drijfveer die dit werk dragelijk maakt, hoe verstikkend het nieuws ook is dat je vertellen moet. Hoe verstikkend de situaties ook zijn die je ontmoet. Troost, ze noemen het compassie, is datgene wat patiënten het hardst nodig hebben.

De eerste weken uit de collegebanken kunnen een rauwe gewaarwording zijn. Ineens zijn al die interessante casuïstieken echte mensen. Ineens blijkt dat niet de ziekte, maar vooral het verlies van functies en waardigheid hetgeen is dat hen het meeste tart. Ineens blijkt dat een ongeneeslijke ziekte, de start van het sterven, de dood en vooral zijn gruwelijke onomkeerbaarheid rauwer is dan de voorbereiding je ooit heeft verteld.

En als dat gebeurt. Als het voor een coassistent moeilijk wordt. Als de tranen nabij zijn. Het verdriet zich binnendringt, dan pak ik die prachtige spreuk erbij. Een spreuk die prijkt in mijn spreekkamer, in mijn presentaties, maar vooral in mijn gedachten. Het geeft richting aan de taak die elke zorgverlener behoort te hebben. En als ik hem lees, en opnieuw besef waar het in de zorg echt om gaat, vind ik de passie om vol te houden. Het is het bieden van troost en compassie, dat uiteindelijk ook mij troost.

En als ik dit schrijf, besef ik meer dan ooit dat de laatste zin van de spreuk in de medische en verpleegkundige opleiding nauwelijks een plek heeft, terwijl het veruit de belangrijkste hoort te zijn. Het hoort op elke deur van elk opleidingsinstituut in de zorg gehamerd te worden. Ik nodig elke student uit de eeuwenoude wijsheid op te nemen in al het belangrijke werk dat hem of haar te doen staat. Het helpt je patiënt. En het helpt jou.

-

(c) Longarts Sander de Hosson  

Auteur: Sander de Hosson

Meer links

IconClassfa-newspaper-o

6 reactie(s) op artikel "Longarts Sander de Hosson - Consoler toujours"


Corrie Engels
31-1-2016 13:53

Een zeer goed artikel! Het is idd dat er weinig aandacht in opleidingen wordt geschonken aan dit bijzondere en dankbare onderdeel van de zorgverlening. Mensen staan er vaak niet bij stil. Het geeft de meeste zingeving aan de zorgverlening wanneer men hier bij stil kan staan!



Margreet Ridder
6-2-2016 12:35

Prachtige blog, zeer herkenbaar.



Patries Baijer-Jakubka
8-2-2016 11:09

Dank je wel!

Mooi om te lezen dat er nog steeds aandacht is voor dit uitgangspunt.



Jan Bonte
5-4-2016 21:12

Godsamme Sander, ik ken je niet, maar als je je werk net zo goed doet als je je blogs schrijft, en dat geloof ik, heb je precies begrepen waar het om gaat in de geneeskunde. Het is precies dezelfde spreuk die voor de rest van mijn leven in mijn brein gegraveerd is, waar ik ook werk. En het laat precies zien waarom het zo'n geweldig vak is!



Ina
21-8-2016 14:22

Herkenbaar wat je nu schrijft Sander. Mijn vader is helaas aan hetzelfde overleden en maar 4 dagen ziek geweest, in het ziekenhuis waar jij nu werkzaam bent. Op zijn sterfbed heb ik moeten vechten om hem in het ziekenhuis te houden conform de uitgesproken wens van mijn vader. Dit was in bijzijn van de internist en arts-assistent. Op het moment dat mijn vader in een diepe slaap geraakte vond de arts-assistent dat mijn vader wel overgeplaatst kon worden naar een hospice. Mijn vader kon zich op dat moment niet meer verweren maar ikzelf was er op dat moment gelukkig bij. Heb mij heel boos en verdrietig gevoeld over zo weinig inlevingsvermogen van een arts. Mijn vader is een paar uur later gelukkig overleden en heeft hiervan hopelijk niets meer meegekregen.,Hoop dat jij binnen het WZA en de medische wereld een kartrekker mag zijn voor collega's die bij een patiënt staan die in zijn of haar laatste fase van het leven is.



Agnes Hylkema
29-11-2016 06:17

Wat een geweldig goed en mooi verhaal was dit weer. En zo waar! Ik heb nu verscheidene blogs van u mogen lezen en ik ben steeds weer diep onder de indruk. Men mag zich gelukkig prijzen met een arts als u.

Laat uw reactie achter

Naam:
E-mailadres:
Reactie:
Reactie toevoegen



Minnie - Blog Francien verpleegkundige ouderenzorg dinsdag 5 december 20172

Minnie - Blog Francien verpleegkundige ouderenzorg

“Geen zin in!”, brulde ze. Als ik niet zo verbaasd was geweest, had ik hard moeten lachen. Zo makkelijk gaf ik mij niet gewonnen.
Wat leeft er in palliatieve zorg in het zuiden van Nederland? woensdag 29 november 20170

Wat leeft er in palliatieve zorg in het zuiden van Nederland?

Het enthousiasme voor palliatieve zorg, hart voor de mensen waar het om draait en de drive het goede te doen. En…praten over het...
Tussenstand - Blog Christiaan Rhodius woensdag 22 november 20170

Tussenstand - Blog Christiaan Rhodius

‘Ik ga wel in de hoek zitten,’ schatert Arnold, ‘daar zit ik toch altijd al.’ Hij hangt zijn jas over de stoel van de...
RSS