Longarts Sander de Hosson - Angst
Longarts Sander de Hosson - Angst

Aantal weergaven: 18858

Angst

"Uiteraard proberen wij bij naderend overlijden altijd alles in het werk te stellen om patiënten tijdig naar huis of hospice te ontslaan, maar de ene patiënte wil dat niet en bij de andere patiënt kan dat niet."

"We're born alone, we live alone, we die alone.
Only through love and friendship can we create the illusion for the moment that we're not alone"
(Orson Welles)

Op twee kamers naast elkaar liggen twee patiënten op sterven. Dat is uitzonderlijk. Uiteraard proberen wij bij naderend overlijden altijd alles in het werk te stellen om patiënten tijdig naar huis of hospice te ontslaan, maar de ene patiënte wil dat niet en bij de andere patiënt kan dat niet.

Ik bezoek beide patiënten telkens na elkaar. Het contrast in sfeer tussen beide kamers is schrijnend groot.

Op de eerste kamer ligt een vrouw van ver in de tachtig. Zij is opgenomen met een longontsteking die gedurende enkele dagen behandeld is met antibiotica in een poging het tij te keren. Toen bleek dat de longontsteking de overhand nam, en ze eigenlijk beademd zou moeten worden, was ze duidelijk tegen me: “Het is goed geweest.” Haar enige zoon en schoondochter hadden haar beslissing luid instemmend gerespecteerd en we waren gestopt met antibiotica. Naar huis had ze niet meer gewild, ook niet toen we aangaven dat wij 24 uurs thuiszorg in deze terminale situatie binnen een half uur geregeld zouden hebben.

“Ik lig hier wel goed,” zei ze, terwijl ze naar de grasvelden van het ziekenhuis met het bos in de verte keek. We sprake af dat ze morfine tegen de benauwdheid zou krijgen. Met name de relatie tussen zoon en moeder trof me. Hij stond er op om haar zelf te verzorgen en week geen minuut meer van haar zijde.

Op de kamer ernaast lag een man, halverwege de vijftig. Het leven was hem niet genadig geweest. Zijn COPD verkeert in een eindstadium en de laatste maanden had hij diverse keren de poorten van het ziekenhuis mogen ontmoeten. Niet een minder groot probleem was een ernstige vorm van schizofrenie. Door deze ziekte was hij geïsoleerd geraakt van de buitenwereld en bestond zijn sociaal contact uit medewerkers van de GGz die hem begeleiden. Zijn leven bestaat uit het roken van sigaretten en televisie kijken. De zorgboerderij, wiens medewerkers hem liefdevol begeleid hadden, was tot zijn grote verdriet gesloten.

Ziekte-inzicht ontbreekt volledig. Gedurende de verschillende opnames van de laatste maanden, krijg ik weinig contact met hem. Als ik naar hem kijk en iets vraag, ontmoet ik een wezenloze blik. Hij staart dan voor zich uit en vertelt mij op elke vraag dat hij wil roken. Ook tijdens deze laatste opname doet hij struikelend een poging om naar de nooduitgang te strompelen. Als hij flauw valt vanwege zuurstoftekort – we treffen hem blauw op de grond aan -, verbieden we hem dat. Spreken over zijn ziekte lukt al nauwelijks, praten over (wensen rond zijn sterven) is al helemaal onmogelijk.

Tijdens de verschillende opnames zien we dat zijn longen steeds meer falen getuige de verontrustende stijging van het koolzuurgehalte in zijn bloed. Deze opname meten we een recordhoogte. Het vertaalt zich in sufheid, hij is nauwelijks meer aanspreekbaar als we hem treffen. Als ik de huisarts bel dat ik vermoed dat het overlijden nu in zich komt, slaakt deze een zucht van verlichting. We proberen nog een opname in het hospice, maar we staken een poging daartoe, we zijn te bang dat hij overlijdt in de ambulance op weg daarheen. Er is geen familie om te overleggen. Er is geen formele zakenbehartiger. Er is niemand.

Laat in de middag, als de duisternis al over de grasvelden valt, vlak voordat ik naar huis ga, bezoek ik beide kamers nog een laatste keer. Als ik beide patiënten zie liggen, weet ik dat ik ze beiden morgen niet opnieuw zal zien.

In de ene kamer ben ik kort. Ik zie de oude vrouw die wordt vastgehouden door haar zoon en haar schoondochter. Hun handen zijn in een keten gesloten. Er is warmte. Ik kan dat geen illusie noemen. Misschien begrijp ik het verkeerd. Het is een liefdevol sterfbed zoals dat iedereen gegund zou mogen worden. Ik knik en wens hun veel sterkte.

In de kamer ernaast tref ik de man opnieuw alleen. Om hem heen zit niemand. Ik ga op de stoel zitten die vandaag alleen bevolkt is door zorgverleners. Ik pak zijn hand vast. Die voelt koud aan. Ik kijk naar zijn gezicht. Hij heeft zijn ogen open geslagen en lijkt te staren naar het plafond. Ik beweeg mijn vingers van mijn andere hand boven zijn ogen. Zijn pupillen blijven strak omhoog gericht. Er gebeurt helemaal niets. Zwijgend blijf ik een paar minuten zitten en kijk naar hem. Als ik in zijn hand knijp en hem sterkte wens, besef ik dat ik vermoedelijk een van de laatste ben die tegen hem gesproken heeft. Hij zal alleen sterven. Ik herhaal dat. Alleen sterven. In de zeldzame gevallen dat ik met een eenzaam sterfbed geconfronteerd word, besef ik dat dit een angst in mij raakt. Ik vermoed dat ik niet de enige ben.

Als ik niets meer denken kan, sta ik op, pak mijn jas en vertrek. Langs de kamer vol warmte somber ik een donkere avond in. Op naar mijn liefde en vriendschap. Laat het dan maar een illusie zijn. Misschien begrijp ik het verkeerd. Ik hoop op hun handen om ooit een keten te vormen.

(c) Longarts Sander de Hosson

Auteur: Sander de Hosson

Meer links

IconClassfa-newspaper-o

10 reactie(s) op artikel "Longarts Sander de Hosson - Angst"


Marijke
23-6-2016 18:59

Zo mooi en ontroerend, de tranen rollen over mijn wangen!



Petra
25-6-2016 07:13

Wat een geweldige arts is dit! Ken hem uit het Martini Ziekenhuis. Zo mooi geschreven en hier ook tranen van ontroering.. Diep respect.



Marianne
25-6-2016 11:57

Wat goed te weten dat er zulke meevoelende artsen zijn! Veel zegen in je eigen leven gewenst!



Laura
27-6-2016 21:02

Fijn Sander, dat je het hebt opgeschreven.



onne
29-6-2016 21:16

Fijn dat er zulke mensen zijn heb het zelf mogen ervaren heb 3 jaar terug mijn vrouw verloren door zieke maar werden gesteund door 2 ontzettend fijne artsen .

Die niet alleen dag en nacht klaar stonden maar er ook net als Dr Sander er als mens zijn en waren.



anne
1-7-2016 21:52

Zoals het leven was

zal zo het sterven zijn

?



Gerdi Jansen
2-7-2016 01:55

Zo betrokken & liefdevol....idd.: de tranen rollen,ook bij mij... Dank je wel,Sander,voor het delen.



Lorraine
6-7-2016 20:24

Geweldig geschreven met heel veel gevoel. Ik mis hier de buddy's in de laatste fase van eenzame mensen. Wellicht eens iets om over na te denken om vrijwilligers in te zetten hiervoor.



Ton
5-8-2016 13:30

Erg goed geschreven, ik "voel" gewoon met Sander mee. Tip. Bundel je verhalen, ik wil ze ook graag offline lezen als ik even gene internet heb. Hou vol kerel, we hebben echt artsen, professionals modig die er zo mee omgaan als jij. Hang in there, thanks for sharing



lumien
16-10-2016 14:51

liefdevol geschreven .... tranen van ontroering

Laat uw reactie achter

Naam:
E-mailadres:
Reactie:
Reactie toevoegen



Minnie - Blog Francien verpleegkundige ouderenzorg dinsdag 5 december 20172

Minnie - Blog Francien verpleegkundige ouderenzorg

“Geen zin in!”, brulde ze. Als ik niet zo verbaasd was geweest, had ik hard moeten lachen. Zo makkelijk gaf ik mij niet gewonnen.
Wat leeft er in palliatieve zorg in het zuiden van Nederland? woensdag 29 november 20170

Wat leeft er in palliatieve zorg in het zuiden van Nederland?

Het enthousiasme voor palliatieve zorg, hart voor de mensen waar het om draait en de drive het goede te doen. En…praten over het...
Tussenstand - Blog Christiaan Rhodius woensdag 22 november 20170

Tussenstand - Blog Christiaan Rhodius

‘Ik ga wel in de hoek zitten,’ schatert Arnold, ‘daar zit ik toch altijd al.’ Hij hangt zijn jas over de stoel van de...
RSS