Christiaan Rhodius ’Regeren is vooruitzien’
Christiaan Rhodius ’Regeren is vooruitzien’

Aantal weergaven: 8688

Een palliatieve benadering is een gezamenlijke verantwoordelijkheid

'Palliatieve zorg is echt meer dan alleen zorg. Het is wel degelijk ook geneeskunde. Niet in de zin dat de ziekte verdwijnt, maar wel dat de symptomen van de ziekte worden bestreden.'

Christiaan Rhodius is specialist ouderengeneeskunde en werkt zowel in hospice Bardo als in het Spaarne Gasthuis, beide in Hoofddorp. Op beide locaties ontmoet hij mensen met een ongeneeslijke ziekte. Wanneer start in zijn praktijk de palliatieve fase? Wanneer gebruikt hij dat begrip ‘palliatief’?

Verpleeghuis en hospice

“Ik werk in een hospice en in een ziekenhuis, en de locatie kleurt mijn kijk op die vraag. Mijn ervaringen in het hospice komen overeen met mijn ervaringen in het verpleeghuis, waar ik eerder heb gewerkt. Daar is ‘de dood’ al sterk aanwezig in het dagelijkse bestaan. De bewoners leven daar, soms zelfs letterlijk, met de dood voor ogen. Er zijn in een verpleeghuis regelmatig gesprekken over de vraag wat er nog wel of niet gedaan moet worden, in termen van ‘behandeling’. Bijvoorbeeld: starten we nog wel of niet met een antibioticakuur als er een longontsteking ontstaat? Moet er nog gereanimeerd worden? Of staat in de behandeling het verlichten van symptomen centraal, en kiezen we niet meer voor dergelijke ingrepen?

Bij de bewoners is de palliatieve fase van hun ziekte veelal al gestart voordat zij werden opgenomen. In die context passen dergelijke gesprekken. Ook in het hospice ga ik die gesprekken aan. Ik vraag ‘Hoe ziet u het verblijf hier voor u?’ Vaak komt dat neer op: rust vinden en op een zo waardig mogelijke manier sterven. Dan vraag ik: ‘Dus dat betekent dat we u niet hoeven in te sturen naar een ziekenhuis?’ Ik wil dat graag weten. Het geeft mij antwoord op de vraag wat voor die ene bewoner goede, passende zorg is. In het verpleeghuis en het hospice komt het vaker voor dat ervoor gekozen wordt de symptomen goed te bestrijden, en geen levensverlenging meer na te streven. Zorg verlenen is daar over het algemeen belangrijker dan behandelen.”

Ziekenhuis

“In het ziekenhuis gaat het doorgaans anders. Er wordt veel meer gedacht aan behandelingen waarbij genezing van de ziekte of het verlengen van het leven centraal staat. In het ziekenhuis staan alle professionals min of meer in de behandelmodus. Het staken van een behandeling is vaak pas aan de orde als een behandeling niet doet waarvoor ze bedoeld is: een situatie verbeteren. Pas dan komt de vraag aan de orde of er nog een volgende behandeling moet komen of niet.

Ik zou willen dat men ook in ziekenhuizen wat eerder nadenkt over de zin van de behandelingen. Een dergelijke palliatieve benadering van de situatie is in mijn ogen een verantwoordelijkheid van zowel patiënten als zorgprofessionals. Patiënten kunnen in sommige situaties het ziekenhuis beter vermijden.

De kwaliteit van de zorg valt te verbeteren als patiënt, de naasten én de zorgverleners aandacht besteden aan de vraag: is de beschikbare behandeling nog wenselijk of niet? Er wordt soms vanuit thuis in panieksituaties snel 112 gebeld, en voor je het weet lig je in het ziekenhuis, wordt er bloed geprikt, krijg je een scan en zit je in de medische molen. Je kunt zeggen: een ziekenhuis moet bij een opname eerst checken wat de persoon wil. Maar in noodsituaties is daar vaak geen tijd voor. Vandaar dat ik zeg dat ook de patiënt zijn verantwoordelijkheid moet nemen. Hij doet er goed aan om met zijn partner of andere naasten te bespreken in welke situaties 112 nog gebeld moet worden. Het credo ‘Regeren is vooruitzien’ is hierbij van groot belang.

In het ziekenhuis ben ik lid van het Team Ondersteunende en Palliatieve Zorg, het TOPZ. We hebben bewust voor deze naam gekozen omdat het wil benadrukken dat palliatieve zorg meer is dan alleen terminale zorg. Bij zorgverleners heerst nogal eens het misverstand dat palliatieve zorg alleen geboden wordt als het overlijden nabij is. Voorlichting over wat palliatieve zorg is, is nog hard nodig. Als team kunnen we patiënten immers ook in een vroege fase van ongeneeslijke ziekte ondersteunen.

Ik word in consult geroepen bij mensen die in het ziekenhuis opgenomen liggen, maar heb ook een poliklinisch spreekuur. Met zekere regelmaat begint het gesprek met uitleg over het woord palliatief. Palliatieve zorg is echt meer dan alleen zorg. Het is wel degelijk ook geneeskunde. Niet in de zin dat de ziekte verdwijnt, maar wel dat de symptomen van de ziekte worden bestreden. Dat leg ik dan uit.”

Christiaan Rhodius

Christiaan Rhodius

Rob Bruntink (Bureau MORBidee) interviewde Christiaan Rhodius voor de rubriek Start palliatieve fase

Auteur: Agora - Leven tot het einde

Meer links

IconClassfa-newspaper-o

Laat uw reactie achter

Naam:
E-mailadres:
Reactie:
Reactie toevoegen



Voorbeeldbrief ‘Schrijf een brief aan je naaste’ woensdag 14 februari 20180

Voorbeeldbrief ‘Schrijf een brief aan je naaste’

Denk jij weleens na over de laatste fase van je leven? Praat je er weleens over? En zijn naasten bekend met jouw wensen? De voorbeeldbrief van...
Tips om een gesprek te starten op ikwilmetjepraten.nu vrijdag 5 januari 20180

Tips om een gesprek te starten op ikwilmetjepraten.nu

Door het gesprek over de laatste levensfase aan te gaan, kun je elkaar helpen je gevoelens en wensen te ordenen. Op de vernieuwde website...
Neem de tijd om te praten over wat van waarde is in je leven woensdag 13 december 20170

Neem de tijd om te praten over wat van waarde is in je leven

Het einde van het jaar is voor velen een moment van samenzijn met dierbaren. Maak tijd om met elkaar te praten over wat van waarde is. Nu, maar...
RSS