Nieuws

Levenstestament - Blog Sander de Hosson

Aantal weergaven: 6056

Levenstestament

‘Wilt u te allen tijde gereanimeerd worden?’ Zijn zoon kijkt hem aan. Vader knikt. Hij fluistert: “Wat een rare vraag! Natuurlijk wil ik dat!” Dan vult hij ‘ja’ in. 

Ik stel me voor hoe het ongeveer gegaan moet zijn, een paar maanden geleden in het mooie notariskantoor.

De man zit aan een plechtige tafel. Voor zijn neus ligt een formulier met een bijna eindeloze rij vragen. Stuk voor stuk gaan ze over erg belangrijke kwesties. Centraal staat wie zijn wettelijk vertegenwoordiger wordt en dus mag beslissen als hij dat zelf niet meer kan. Het stuk vraagt naar volmacht voor bankzaken, zijn erfenis en wie zijn huis mag verkopen. Het is relevant dit nu goed te regelen, want hij heeft dementieel syndroom en begrijpt steeds minder wat er in zijn wereld gebeurt. 

De laatste vragen gaan over de medische zorg. Het zijn ingewikkelde vragen, maar hij weet ze vlot beantwoorden. Bij een vraag zal hij kort haperen. Hij leest het goed: ‘Wilt u te allen tijde gereanimeerd worden?’

Zijn zoon kijkt hem aan. Vader knikt. Hij fluistert: “Wat een rare vraag! Natuurlijk wil ik dat!” Dan vult hij ‘ja’ in. Natuurlijk wil hij altijd gereanimeerd worden. Natuurlijk wil hij leven. Iedereen knikt.

De notaris kijkt bedachtzaam naar de antwoorden en zet dan zijn krabbel. Er wordt verder niet gesproken over de antwoorden. Ook de man in kwestie zet zijn handtekening, net als zoon en dochter. Ze geven elkaar een hand en de wegen scheiden.

Uiteraard is een levenstestament in dit geval nuttig. De man raakt steeds kwetsbaarder door een vorderende dementie. Naar buiten gaan lukt eigenlijk niet meer. Hij slijt zijn dagen in een leunstoel voor de televisie en kijkt naar de bossen vanuit een het raam van een verpleeghuis met welklinkende naam. ‘Triest,’ hadden zijn oude vrienden gezegd en anderen hadden geknikt.

Anderhalve dag geleden werd hij in de nacht opgenomen in het ziekenhuis met een fikse longontsteking. Hij was erg benauwd geweest. Het had zijn verwardheid laten toenemen. De spoedarts had zijn zorg geuit, niet alleen over de huidige situatie, maar vooral ook over de algehele ziektegeschiedenis. Zijn voedingstoestand was zienderogen achteruitgegaan en hij verslikte zich regelmatig, de vermoedelijke oorzaak voor de longontsteking. Toen had de spoedarts gevraagd naar wensen rondom reanimatie. De zoon had het hagelwitte formulier uit zijn tas gepakt en getoond. ‘Hij wil ten allen tijde gereanimeerd worden’. De spoedarts schreef dat in de status. Hij schreef er een opmerking bij. ‘Wellicht opnieuw te bespreken door de hoofdbehandelaar.’

Die hoofdbehandelaar ben ik. In de kamer zitten zijn zoon en dochter aan de andere kant van het bed. De man ligt tussen ons in en het gaat beter, vertel ik hen. De benauwdheid is afgenomen en in het bloedonderzoek zie ik de ontstekingswaarden dalen. Toch blijft de situatie kritiek, en als ik wil beginnen over behandelbeperkingen, merk ik dat deze kwestie de gemoederen flink bezig moet hebben gehouden, getriggered door de vragen op de spoedeisende hulp. 

De dochter vertelt over de discussie die zich afgespeeld heeft. Ze zijn het zo eens dat vader niet moet lijden. Ze zijn het er ook over eens dat een reanimatie bij hem geen enkel doel zal dienen: er zal vrijwel zeker een verslechtering in zijn nu al niet te beste gezondheidstoestand optreden. De gebeurtenissen van de laatste dagen zullen daarin ook zeker hun beslag hebben. Zijn zoon zegt weinig en kijkt voor zich uit. Naar zijn vader die stil in bed ligt. Diens ogen zijn gesloten en zijn mond is een beetje opengevallen. Hij reageert niet op het belangrijke gesprek dat gevoerd wordt.
 
Ik kijk van de een na de ander en voel de spanning die er tussen hen heerst. Natuurlijk hebben ze beiden gelijk.

Zijn zoon. Wat houdt hij van hem. Wat vindt hij het belangrijk dat de wensen van zijn vader worden ingewilligd. Terecht. Maar wat ziet hij hoe zijn vader zal lijden als dat uiteindelijk gebeurt. Schuldgevoel gegarandeerd.

Zijn dochter. Ook zij houdt zielsveel van hem. Wat vindt zij het belangrijk dat haar vader niet zal lijden. Terecht. Maar ook zij ziet dat zij daarmee niet de wensen van haar vader zal inwilligen. Schuldgevoel gegarandeerd. 

Het is jammer, want de kansen op een kwalitatief leven bij deze ernstige zieke man zijn na een reanimatie of beademing erg laag. Ik leg hen dat uit en ze begrijpen het. Als ik hen verteld heb dat het echt medisch zinloos handelen is, leggen ze er zich bij neer.

Als ik wegloop, een beetje zuchtend omdat dit zo veel vaker gaat, denk ik terug aan het notariskantoor. Dat met goede uitleg de discussie tussen broer en zus niet nodig was geweest. Ik denk aan die grote tafel met het hagelwitte papier. Vooral aan het gesprek dat daar niet plaatsvond. De woorden die niet vielen toen die ene vraag gesteld werd en hij na een korte hapering ‘Ja’ invulde. 

Begrijp me niet verkeerd; het vaststellen van levenstestament is belangrijk. Het is een nuttig instrument om de toekomst goed te regelen. Maar met het invullen van een vinkje achter ingewikkelde vragen, kan de persoon in kwestie en ook zijn naasten schade gedaan worden. Aan het invullen van een levenstestament dient een gesprek vooraf te gaan met een huisarts of medisch specialist. Want praten en denken over toekomstige behandelbeperkingen verdient uitgebreide reflectie die rekening houdt met de medische context van de patiënt. De conditie en medische situatie bepaalt de kans op succes van zo'n ingreep. Op kwaliteit van leven.

Dus notarissen, verplicht u tot het invoeren van een voorwaarde aan uw document. Laat uw cliënt eerst met zijn arts praten. Daarna mag u bedachtzaam kijken en uw krabbel zetten. Daarmee doet u zowel recht aan uw cliënt als aan mijn patiënt.

 

(c) Longarts Sander de Hosson


Auteur: Sander de Hosson

Meer links

IconClassfa-newspaper-o

1 commentaar(en) op artikel "Levenstestament - Blog Sander de Hosson"


addy camper
4-8-2017 10:00

Zo herkenbaar, deze casus.

In het medisch dossier wordt doorgaans toch ook niet over het (levens)testament gerept?

Grenzen en wensen op medisch gebied , met een wettelijke basis en vastgelegd in een schriftelijke wilsverklaring horen dus ten eerste thuis in medisch (en verpleegkundige) dossiers en komen daar pas in terecht na een of meer gesprekken met de persoon in kwestie en behandelaar(s). Ook de wettelijke vertegenwoordiging dient besproken , benoemd en daarin bekend te zijn. ( WGBo , wet orgaandonatie, wet lijkbezorging, wet mentorschap, bewind en curatele) Als dit alleen in het levenstestament is opgeslagen, komt het niet goed , 'als het er op aan komt' .

De verhouding tussen notaris en arts over dit onderwerp is het thema op 16 september a.s.

Het is zaak dat daar ook de verantwoordelijkheid van de opsteller aan de orde komt. De burger blijkt daar vaak steun bij nodig te hebben.

Login of registreer om commentaar toe te voegen.